Była największą kopułą na świecie, a żelbet sprawił, że jest...

    Była największą kopułą na świecie, a żelbet sprawił, że jest lekka i wytrzymała (FILM, ZDJĘCIA)

    Arkadiusz Förster

    Gazeta Wrocławska

    Aktualizacja:

    Gazeta Wrocławska

    Była największą kopułą na świecie, a żelbet sprawił, że jest lekka i wytrzymała (FILM, ZDJĘCIA)
    1/34
    przejdź do galerii

    ©fot. www.dolny-slask.org.pl

    Hala Stulecia, wybudowana w latach 1911-1913, jest jednym z najważniejszych i najwybitniejszych dzieł architektury XX wieku, a o jej wyjątkowości stanowi przynajmniej kilka elementów o których rozpisywała się cała ówczesna niemiecka prasa.


    Zaprojektowana przez wybitnego niemieckiego architekta Maxa Berga, już w czasie budowy budziła olbrzymie emocje, o których rozpisywała się cała niemiecka prasa. Przede wszystkim z powodu materiału użytego do budowy, którym był żelbet czyli zbrojony beton.
    Niezwykła była także technologia budowy. Dzięki wykorzystaniu dwóch wież, które poruszały się wokół budowli po specjalnie ułożonych torach, tempo prac były nadzwyczajnie wysokie i całą budowlę wzniesiono zaledwie w 14 miesięcy.

    Kopuła Hali Stulecia ma 65 metrów rozpiętości i w chwili zakończenia budowy w roku 1913 była największą kopułą na świecie. Użyty zaś przez Maxa Berga żelbet sprawił, że budowla charakteryzowała się relatywnie małym ciężarem i i dużą wytrzymałością.
    Hala Stulecia to dosłowne tłumaczenie niemieckiej nazwy Jahrhunderthalle. Nazwę taką nadano budowli zaraz po jej wybudowaniu w roku 1913, w setną rocznicę wystosowania przez króla pruskiego Fryderyka Wilhelma III słynnej odezwy „Do mojego ludu” („An Mein Volk”). Prusy, podobnie jak większa część Europy, okupowane były wtedy przez francuską armię Napoleona Bonaparte i Fryderyk Wilhelm wzywał swoich poddanych do wspólnej wojny o wyzwolenie.

    W tym samym 1813 roku, kiedy władca Prus zachęcał poddanych do walki z Francuzami, doszło także do wielkiej bitwy zwanej Bitwą Narodów pod Lipskiem, w której Napoleon poniósł druzgocącą klęskę, a walczący u jego boku książę Józef Poniatowski poniósł śmierć w nurtach Białej Elstery.

    Właśnie powiązanie nazwy Hala Stulecia z Bitwą pod Lipskiem było powodem zmiany nazwy budowli po roku 1945, kiedy to Wrocław wszedł w granice państwa polskiego. Przemianowano więc Halę Stulecia na Halę Ludową i pod taką nazwą obiekt został wpisany do rejestru zabytków. Przeciwnikom tej nazwy, Hala Ludowa kojarzy się jednoznacznie z czasami Polski Ludowej.
    Dopiero w roku 2006 kiedy Hala trafiła na listę światowego dziedzictwa UNESCO powrócono do historycznej nazwy Hala Stulecia i tak też została ona zapisana w oficjalnych dokumentach UNESCO. Wciąż jednak wielu mieszkańców miasta, szczególnie tych starszych, mówi o dziele Maxa Berga Hala Ludowa.

    Zachęcamy do przeczytania wtorkowego dodatku Historia w papierowym wydaniu Gazety Wrocławskiej, gdzie będzie dużo więcej informacji o historii Hali Stulecia.

    ZOBACZ TEŻ:
    Tajemnice Bonifratrów
    Niezwykła kaplica Św. Elżbiety
    Krzyżowcy we Wrocławiu
    Fortyfikacje Wrocławia zmieniły się w promenady
    Synagoga pod Białym Bocianem. Poznaj jej historię
    Wzgórze Liebiechów, nazywane dziś, nie wiedzieć czemu Wzgórzem Partyzantów




    Czytaj także

      Komentarze (28)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Na zdjęciu widze Halę Ludową. Dlaczego napływowi forsują nowomowę?

      fvd (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1 / 1

      !

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      a

      b (gość)

      Zgłoś naruszenie treści

      Fajnie, pani z pieskami znalazla doskonale miejsce, zeby je wykupkac. Mamy hektary trawaniczkow sralniczkow w miescie, ale pani chce puscic pieski na defektacje w wersji exclusive. Co tam, ze...rozwiń całość

      Fajnie, pani z pieskami znalazla doskonale miejsce, zeby je wykupkac. Mamy hektary trawaniczkow sralniczkow w miescie, ale pani chce puscic pieski na defektacje w wersji exclusive. Co tam, ze trawnik, ludzie, budowla legenda. Pani ma pomysl na walniecie kloca w tym miejscu i basta. Dobrze, ze parawanu nie rozlozyla. Taki klimat...zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      regres

      oskaR (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      A dzisiaj tramwaje ocierają się o siebie, a chociażby "rozwiązania" komunikacyjne są na poziomie( nie obrażając) Radomia. Zanotowaliśmy wyraźny postęp! Tak trzymać!

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      regres

      oskaR (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      A dzisiaj tramwaje ocierają się o siebie, a chociażby "rozwiązania" komunikacyjne są na poziomie( nie obrażając) Radomia. Zanotowaliśmy wyraźny postęp! Tak trzymać!

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Hala Ludowa

      Huby (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 2

      To jest HALA LUDOWA a nie żadna stulecia!

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Nazwa Hala Stulecie to nazwa przywrócona przez zakompleksionego słoja z Ramiszowa

      gh (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 6 / 1

      Dla niemal każdego, kto od urodzenia mieszka we Wrocławiu to zawsze będzie Hala Ludowa. I nie tylko dla starszych mieszkańców. Mam 30 lat i też zawsze nazywam tę budowlę Halą Ludową.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      wolność

      i masz (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 2

      ... do tego prawo. Nie zrozum źle tego komentarza, ale na przykład są też ludzie którzy na stację paliw do dziś mówią "CPN". Nie znaczy to, że mają rację ...


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      przepraszam, ale to jest niedobre porównanie

      hala ludowa jest to nazwa własna, (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      cpn, elektrownia, gazownia itd są to nazwy obiegowe , potoczne itp.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Dlaczego

      tay (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 7

      Dlaczego, nikt nie wspomina, że oprócz największej wówczas kopuły Hala posiadała również największe organy (Organy Sauera). Ukradzione po wojnie wraz z pulpitem?!. Większa ich część znaduje się we...rozwiń całość

      Dlaczego, nikt nie wspomina, że oprócz największej wówczas kopuły Hala posiadała również największe organy (Organy Sauera). Ukradzione po wojnie wraz z pulpitem?!. Większa ich część znaduje się we wrocławskiej katedrze gdzie nigdy nie zagra na ful, gdyż naruszyłoby to konstrukcję nośną budynku. Część piszczałek powędrowała na Jasną Górę jak i do innych kościołów. Organy te posiadały dolne i górne rejestry w granicach ludzkiego słuchu więc są do tej pory wyjątkowym instrumentem. Zamiast je scalić zażądać zwrotu , miasto zamierza budować namiastkę tego instrumentu, za grube miliony z kasy podatników w Forum Muzyki.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Dlaczego...?!

      tay (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2

      Dlaczego, nikt nie wspomina, że oprócz największej wówczas kopuły Hala posiadała również największe organy (Organy Sauera). Ukradzione po wojnie wraz z pulpitem?!. Większa ich część znaduje się we...rozwiń całość

      Dlaczego, nikt nie wspomina, że oprócz największej wówczas kopuły Hala posiadała również największe organy (Organy Sauera). Ukradzione po wojnie wraz z pulpitem?!. Większa ich część znaduje się we wrocławskiej katedrze gdzie nigdy nie zagra na ful, gdyż naruszyłoby to konstrukcję nośną budynku. Część piszczałek powędrowała na Jasną Górę jak i do innych kościołów. Organy te posiadały dolne i górne rejestry w granicach ludzkiego słuchu więc są do tej pory wyjątkowym instrumentem. Zamiast je scalić zażądać zwrotu , miasto zamierza budować namiastkę tego instrumentu, za grube miliony z kasy podatników w Forum Muzyki.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Aż tak bolą miejscowe historyczne nazwy drogich potomków lwowsko-kołomyjskiego plebsu?

      oberlojtnant (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 7

      ojej, może maści na ból żopy podać jaśnie ludowemu państwu?


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      czy pierwsi profesorowie akademiccy, w tym,

      lwowiak prof. kulczyński - pierwszy rektor połączonych PWr. i UWr. (gość)

      Zgłoś naruszenie treści

      to też plebs lwowsko-kołomyjski? a ty skąd, że cię d. boli?

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Lepszy PRL

      tak jakby (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4 / 4

      lepsze zdecydowanie czasy PRL-u aniżeli dzisiejsza dyktokracja

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      Polecamy

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama