Na pytania Czytelników, dotyczące prawa do emerytury za pracę w kraju i za granicą, odpowiada MAŁGORZATA BUKAŁA z oddziału ZUS w Rzeszowie.

Zamierzam złożyć wniosek do ZUS o emeryturę łącznie z dokumentami z innego państwa. Czy muszę dołączyć tłumaczenia zagranicznych dokumentów?

Nie. Dokumenty innego państwa członkowskiego lub państwa umownego nie zostaną odrzucane, dlatego, że nie zostały sporządzone w języku urzędowym tego państwa. W ramach postępowania wyjaśniającego dokumenty zostaną przez organ rentowy przetłumaczone. Natomiast w przypadku wątpliwości co do autentyczności dokumentów, ZUS może zwrócić się do zagranicznej instytucji ubezpieczeniowej z prośbą o ich weryfikację. Odbywa się to za pośrednictwem upoważnionych jednostek ZUS, które realizują umowy międzynarodowe.

Jestem na rencie i syn, który mieszka w Holandii załatwił mi tam pracę. Czym muszę o tym poinformować ZUS?

Należy powiadamiać ZUS o każdej okoliczności, która ma wpływ na uprawnienia do świadczenia lub jego wypłatę. W szczególności o zmianie: danych personalnych i adresowych, państwa zamieszkania, numeru rachunku bankowego, a także o podjęciu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej i osiąganiu przychodu.

Na stałe pracuję w Czechach. Chcę też otworzyć działalność w Polsce, nie rezygnując z pracy w Czechach. Czy muszę się zgłosić do ubezpieczeń i odprowadzać składki w Polsce?

Jeśli ktoś jest zatrudniony w jednym państwie jako pracownik, a w innym prowadzi działalność na własny rachunek, to będzie podlegał ustawodawstwu z zakresu zabezpieczenia społecznego w państwie, w którym wykonuje pracę jako pracownik. Nie będzie więc Pani ubezpieczona w Polsce i nie będzie również odprowadzana w naszym kraju składka na ubezpieczenia społeczne i ubezpieczenie zdrowotne. Aby udokumentować, że jest Pani ubezpieczona w Czechach i nie musi Pani odprowadzać składek na ubezpieczenia społeczne w Polsce, należy uzyskać z czeskiej instytucji ubezpieczeniowej odpowiednie zaświadczenie formularz A1.

Na podstawie polskich okresów ubezpieczenia nie spełniam warunku stażu pracy do przyznania emerytury częściowej. Pracowałem też kilka lat w Niemczech, co łącznie daje mi ponad 40 lat pracy. Czy mogę ubiegać się o świadczenie z tytułu okresów ubezpieczenia w Polsce i w Niemczech?

Tak. ZUS dokona zsumowania okresów ubezpieczenia w Polsce i w Niemczech i na tej podstawie wyda decyzję w sprawie emerytury częściowej.

Córka pobiera z ZUS rentę rodzinną. Od października podejmie naukę na uczelni w Berlinie. Czy to świadczenie będzie jej nadal wypłacane?

Tak, jeśli nadal będzie spełniać warunki przewidziane w ustawie do wypłaty tego rodzaju świadczenia. Konieczne będzie przedłożenie zaświadczenia z uczelni zagranicznej, potwierdzającej fakt kontynuowania nauki i wskazanie formy przekazu renty rodzinnej.

W kraju pracowałem 11 lat i wyjechałem, podejmując za granicą pracę „na czarno”. Od 2009 r. mieszkam i legalnie pracuję we Francji. Czy lata pracy w Polsce mogą być doliczone do mojego stażu pracy?

W myśl przepisów ustawy emerytalnej, z chwilą osiągnięcia wieku emerytalnego, nabędzie Pan w Polsce prawo do emerytury (ubezpieczeni urodzeni po 31 grudnia 1948 r. nabywają prawo do emerytury z chwilą ukończenia wieku emerytalnego bez względu na długość przebytych okresów składkowych i nieskładkowych). Dla obywateli polskich zamieszkujących we Francji oraz dla osób, które przebyły francuskie okresy ubezpieczenia, instytucją pośredniczącą przy załatwianiu wniosków o świadczenia podlegające koordynacji systemów zabezpieczenia jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych I Oddział w Warszawie, Centralne Biuro Obsługi Umów Międzynarodowych.

Przez 20 lat pracowałam w Polsce. Potem pojechałam do Danii, mam już obywatelstwo i pracuje tam od 10 lat. Czy pobierając w przyszłości świadczenie w Danii, będę też w Polsce otrzymywać emeryturę? Jakie obowiązują przepisy?

Zatrudnienie w krajach członkowskich Unii Europejskiej zaliczane jest przy ustalaniu prawa do emerytury. Będzie Pani przysługiwało prawo do świadczeń zarówno z tytułu zatrudnienia w Polsce, jak i w Danii, po spełnieniu warunków do ich przyznania. Świadczenia będą wypłacane łącznie przez organ rentowy w kraju zamieszkania.