Wszyscy będziemy internautami

Marta Klimowicz (© Mikołaj Nowacki)

Marta Klimowicz

2009-03-02 00:26:43, aktualizacja: 2009-03-02 08:40:43

Dzisiejsi nastolatkowie nie znają świata bez komputerów. Mówi się, że urodzili się z laptopami pod poduszką.

Spotykamy się przed południem, a ja przed wyjściem sprawdziłem w internecie rozkład jazdy autobusów, rzuciłem okiem, jak poszło piłkarzom Śląska Wrocław i co dziś proponują wrocławskie teatry. A Pani jak zaczęła dzień?

Sprawdziłam pocztę, odpowiedziałam na e-maile, zajrzałam na stronę konferencji "Internet w badaniach", którą organizuję w piątek we Wrocławiu, by zobaczyć czy

są komentarze, na które powinnam odpowiedzieć i zajrzałam na stronę pana gazety, bo wiem, że są na niej zmiany.

Czasem zastanawiam się, czy istniał świat bez Internetu? I jak sobie radziliśmy?

Dzisiejsi nastolatkowie nie znają świata bez komputerów. Mówi się, że urodzili się z laptopami pod poduszką. Dla nich korzystanie z komputera jest tak naturalne, jak dla poprzedniego pokolenia z pilota od telewizora - co z kolei pokoleniom naszych dziadków trudno sobie wyobrazić. Świat internetu to dziś z jednej strony ułatwienie i oszczędność czasu, ale z drugiej wytworzenie innych, nowy czynności. Przecież piętnaście lat temu nie zaczynaliśmy dnia od sprawdzania poczty.

Czy Internet uczyni nas ludźmi wolnymi, czy jest kolejną smyczą w naszym funkcjonowaniu w społeczeństwie?

To zależy od tego, co z nim zrobimy. Komórka może być znakomitym narzędziem pozwalającym utrzymywać kontakt z ludźmi, na których nam zależy. Ale może być smyczą, która sprawi, że podczas wakacji, co parę minut sprawdzamy, czy nie dzwonili do nas z pracy. I tak samo z internetem. Albo robimy w sieci to, co nam ułatwia życie, albo stajemy się jego niewolnikami.

Furorę wśród internautów robią tzw. serwisy społecznościowe. Społeczność to jest pojęcie socjologiczne. Poza Naszą-klasą powstały już serwisy dla krewnych, kumpli z wojska, a nawet z celi, niedawno ktoś wymyślił portal dla... najbliższych sąsiadów. Rozumiem, że pytamy tam sąsiada, który mieszka z nami drzwi w drzwi, czy możemy pożyczyć soli. Czym tłumaczyć popularność takich wirtualnych społeczności?

Ludzie mają taką właściwość, że lubią się ze sobą spotykać, nawiązywać kontakty z ludźmi, z którymi ich coś łączy. Czy to będzie wspólne mieszkanie w jednej dzielnicy, rocznik poboru do wojska, czy nawet odsiadywanie wyroków. I to rzeczywiście jest to, co socjologowie nazywają "społecznością" - ludzie nawiązują więzi, mają wspólne wartości. A taką wartością może być nawet to, że lubią herbatę i rozmowy o jej zaparzaniu. Pojawił się internet, ale te potrzeby nie zniknęły, ani potrzeba poznawania ludzi i wchodzenia z nimi w interakcje i tworzenie więzów. Tyle że przed internetem byliśmy skazani na spotkania "twarzą w twarz", internet umożliwił inny kontakt. Choć rzeczywiście dochodzi do absurdów, kiedy wolimy się skontaktować z sąsiadem za pośrednictwem internetu, niż zadzwonić do jego drzwi. To znak czasów. Kiedy byłam dzieckiem, chodziło się jeszcze z kluczem na szyi i wszystkie dzieci bawiły się w jednej piaskownicy, a nawoływały przez domofon. Teraz każde dziecko ma ze sobą telefon komórkowy, a i rodzice też tak chętnie nie wypuszczają dzieci na podwórko, bo jest niebezpiecznie - więcej samochodów, podejrzanych osób. Ludzie przestają sobie ufać. Łatwiej jest wysłać maila i skontaktować się za pomocą portalu społecznościowego niż zapukać do drzwi.

Etnografia wirtualna? Kojarzy mi się z badaniem folkloru, sprawdzaniem, gdzie się jeszcze dzierga makatki...

(śmiech) Tak, wiem, ale za granicą etnografia ma inne konotacje. A etnografia wirtualna traktuje internet jako teren, a internautów jako tubylców. Czyli patrzymy, co robią na przykład ludzie na Naszej-klasie i po co to robią, i staramy się jak najgłębiej wejść w ich świat.

Dyskutujemy z nimi, zadajemy im pytania, ale nie ankietowe. Takie badania dają bardzo ciekawe wyniki i świetnie poznajemy tych ludzi, internautów.

Nasza gazeta też coraz mocniej wchodzi w internet. Właśnie zmieniła swoje serwisy. Jak je Pani ocenia?

Media tradycyjne nie mogą lekceważyć internetu. Jeśli chcą zachować silną pozycję, muszą zdawać sobie sprawę, że czytelnicy są już inni, że żyją dynamicznej. Prasa najpierw zmieniała format, a teraz stara się docierać do czytelników przez internet. Bo wie, że oni mogą nie tylko czytać gazetę, ale sprawdzać wiadomości na komórce jadąc autobusem, albo zajrzą co się dzieje na laptopie w czasie przerwy na lunch. Prasa musi być w internecie, tym bardziej regionalna. Choćby po to, by docierać do ludzi, którzy mieszkają na danym regionie i chcą się dowiedzieć, czy nie było jakiegoś wypadku i trasa jest przejezdna, albo że widzą, że jedzie straż pożarna do niewypału i chcą wiedzieć, co się wydarzyło - coś takiego tradycyjna gazeta dostarczy im dopiero nazajutrz, a oni chcą szybko to wiedzieć. Wchodzą na stronę gazety, którą kojarzą ze swoim regionem. Na stronie głównej waszej gazety zobaczyłam właśnie, że gorące wiadomości natychmiast tam trafiają. Oprócz tego aktualna kultura i sport. To u was jest.

A jak już internauta sprawdzi gorące informacje, to przeczyta naszą rozmowę?

Jak się już sprawdzi czy jest przejazd, to jak najbardziej. W internecie inaczej się czyta gazetę, ale wciąż się czyta, dłuższe formy też. Ludzie czytają wszystko, jeśli to się odpowiednio im sprzeda i przedstawi. Choć trzeba pamiętać, że internauta jest specyficzny - ma otwarte dziesięć okienek i jeszcze rozmawia na GG z trzema osobami równocześnie. Uwagę takiej osoby trzeba przykuwać więc w inny sposób niż tradycyjnego czytelnika, którego monopolizujemy: on czytając gazetę, co najwyżej popija kawę. Ale już w tym czasie nie rozmawia z inną osobą.

Jest takie powiedzenie, że gazeta nie jest z gumy, więc nie wszystko się w niej zmieści, ale już Internet z gumy jest i nasz wywiad nie znajdzie się na kolumnie Opinie tylko trafi do internetu w szerszej formie.

Zgadza się. Poza tym tam trafiacie do nowego targetu, do ludzi którzy was wcześniej nie czytali, ale akurat trafią na ten artykuł, zaciekawią się i... (śmiech). Jeśli nawet nie kupią gazety to może kupią dostęp elektroniczny lub będą po prostu chcieli dostawać wasze wiadomości na domowy komputer via internet.