Protesty nam nie pomogą

Jan Andrzej Dąbrowski

2010-02-04 23:02:10, aktualizacja: 2010-02-04 23:05:57

Powinniśmy przejść wobec gestu Juszczenki milcząco - mówi w Jan Andrzej Dąbrowski.

Z Janem Andrzejem Dąbrowskim, prezesem zarządu Kolegium Europy Wschodniej we Wrocławiu, rozmawia Małgorzata Matuszewska.

W piątek o 15 przed konsulatem Ukrainy we Wrocławiu ma się rozpocząć demonstracja przeciw decyzji prezydenta Wiktora Juszczenki, który nadał tytuł Bohatera Ukrainy Stepanowi Banderze i Romanowi Szuchewyczowi, ukraińskim nacjonalistom, którzy przyczynili się do cierpień i śmierci wielu Polaków i Żydów. Dlaczego zrobił to Juszczenko, kojarzony z otwartością na Zachód, niegdyś porządny polityk?

Nie wiem. Spotkało się to z bardzo negatywnymi reakcjami nie tylko w Polsce, ale i na samej Ukrainie. Takich decyzji nie podejmuje się w ostatnich dniach prezydentury. Bardzo słabej prezydentury i z perspektywy pięciu lat - zmarnowania przez Juszczenkę i elity ukraińskie ogromnej szansy otwartej pomarańczową rewolucją.

Ta decyzja to ukłon w stronę ukraińskich nacjonalistów?
Oczywiście, że tak. To chęć przypodobania się bardzo wąskiej grupie nacjonalistów i liczenie na funkcjonowanie w ukraińskiej polityce - dzięki temu - w następnych latach. Ukraińcy jednak, nie głosując na Juszczenkę w I turze wyborów prezydenckich, pokazali dokładnie, co o nim myślą. Stepan Bandera nigdy nie był obywatelem UkrainyInaczej ocenialibyśmy taki gest, gdyby wyszedł od prezydenta na początku politycznej drogi, ale ten prezydent kończy kadencję, odchodzi skompromitowany, a samo państwo ukraińskie pogrążone jest w chaosie i kryzysie.

Czy ta decyzja zaszkodzi stosunkom polsko-ukraińskim?
Mam nadzieję, że nie. Stepan Bandera nigdy nie był obywatelem Ukrainy. W 1939 był obywatelem II Rzeczypospolitej, państwa wielonarodowego. Rzeczywiście, działał na rzecz niepodległej Ukrainy, uważał jednak, że to Polacy i Rosjanie, nie Niemcy, są jej największymi wrogami. Nie był bezpośrednio odpowiedzialny za ludobójstwo na Wołyniu i w Małopolsce Wschodniej, ale to przecież organizacja, którą stworzył, mordowała Polaków. Ponosi więc za to moralną odpowiedzialność.