Jan Miodek: Pełny, pełny, pełny!

    Jan Miodek: Pełny, pełny, pełny!

    Jan Miodek

    Gazeta Wrocławska

    Aktualizacja:

    Gazeta Wrocławska

    Jan Miodek: Pełny, pełny, pełny!

    ©Tomasz Hołod

    Jeszcze nigdy w ciągu 44 lat prowadzenia tej rubryki nie zdecydowałem się na taki tytuł jak dzisiaj, czyli na trzykrotne powtórzenie wyrazowe. Ale też wyjątkowo irytujące jest w ostatnich latach błędne posługiwanie się przez rodaków formą pełen zamiast pełny.
    Jan Miodek: Pełny, pełny, pełny!

    ©Tomasz Hołod

    Tylko ta ostatnia jest poprawna w połączeniach typu pełny komfort, pełny stadion, pełny autobus, pełny dzban, pełny kosz, więc dlatego tak bardzo ją wyeksponowałem w nagłówku. Wariant pełen może się pojawić tylko w takich konstrukcjach, jak komfort pełen elegancji, stadion pełen kibiców, autobus pełen turystów, dzban pełen wody, kosz pełen jagód, w których przydawkowy człon pełen rozwinięty jest rzeczownikiem w drugim przypadku (w dopełniaczu).


    Dlaczego użytkownicy polszczyzny tak bardzo upodobali sobie brzmienie pełen? - Wydaje się im ono dostojniejsze, atrakcyjniejsze, bo wyczuwają, że konkurencyjne słowo pełny jest częściej używane, takie zwykłe i normalne, no więc chcą się stylistycznie dowartościować, ale jest to - niestety - zabieg gramatycznie zupełnie chybiony.

    Nieszczęsna postać pełen (bo tak ją muszę określić z powodu jej nieznośnego nadużywania) należy wraz z formami godzien, zdrów, wesół, żyw do leksykalnych skamielin po tzw. rzeczownikowej odmianie przymiotników. Rzeczownikowej, bo przymiotniki miały w niej takie same końcówki jak pozostające z nimi w związku składniowym rzeczowniki, np. wesół brat - wesoła brata - wesołu bratu, zdrowa woda - zdrowy wody - zdrowie wodzie, żywo dziecko - żywa dziecka - żywu dziecku. Od wieków jako jedyna funkcjonuje w naszym języku - kiedyś wariantywna wobec deklinacji rzeczownikowej - tzw. zaimkowa albo złożona odmiana przymiotników: wesoły brat - wesołego brata - wesołemu bratu, zdrowa woda - zdrowej wody - zdrowej wodzie, żywe dziecko - żywego dziecka, żywemu dziecku.

    Przywołanych form archaicznych możemy użyć tylko w funkcji orzeczników - drugich członów tzw. orzeczeń imiennych: brat jest (był, będzie) wesół, pacjent jest (był, będzie) zdrów, "Panie, nie jestem godzien, abyś przyszedł do mnie" (znana formuła modlitewna), "Alleluja, żyw już jest śmierci Zwyciężyciel" (fragment jednej z pieśni wielkanocnych). W funkcji przydawek mogą wystąpić tylko warianty wesoły, zdrowy, żywy: wesoły brat mnie odwiedził, zdrowy pacjent mógł opuścić szpital, żywy człowiek pojawił się na horyzoncie.

    Pełen, a także godzien to warianty, które mają szersze zastosowanie niż wesół, zdrów czy żyw, bo mogą być przydawkami, ale - powtórzmy to z całą wyrazistością - dopełnionymi rzeczownikami w dopełniaczu: kosz pełen jagód, dzban pełen grzybów, wieczór pełen niespodzianek, człowiek godzien szacunku, szef godzien zaufania itp.
    O syntagmach w rodzaju "pełen komfort", "pełen stadion", "pełen salon" zapomnijmy raz na zawsze!!!

    Czytaj także

      Komentarze (3)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Pełna zgoda, ale szkoda ...

      AleAle (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 2

      Pełna zgoda, ale szkoda, że Szanowny Pan Profesor nie jest równie zdecydowany, gdy wyraża opinię (niestety miękką) o takich dziwach, jak: wysłać maila, wysłać esemesa, sprzedać notebooka, itp. Za...rozwiń całość

      Pełna zgoda, ale szkoda, że Szanowny Pan Profesor nie jest równie zdecydowany, gdy wyraża opinię (niestety miękką) o takich dziwach, jak: wysłać maila, wysłać esemesa, sprzedać notebooka, itp. Za tą niezdecydowaną postawą podążają skutki - których zresztą należało się spodziewać - takie jak: zdjąć buta, czy zjeść ryża. Takie są fakty, wcale nie rżnę głupa.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Pełen szacun

      ttt (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 105 / 44

      "Pełen szacun" za zwrócenie uwagi na problem. :-)
      Poprawny "pełny szacunek" niestety nie brzmi dobrze. :-)


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Hmmm

      Szukający (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2

      Bardzo dziękuje przyda się

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      Polecamy

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama