Gazeta Wrocławska » Fakty24 » Pamiętam stosy trupów - mówi wrocławianka, która przeżyła...

Pamiętam stosy trupów - mówi wrocławianka, która przeżyła Auschwitz

Data dodania: 2012-01-29 11:17:35 ▪ Ostatnia aktualizacja: 2012-01-30 09:46:30

Katarzyna Kaczorowska

18Komentarzy ▪ Prześlij ▪ Drukuj

Dodaj:

27 stycznia 1945 roku Rosjanie wyzwolili obóz Auschwitz-Birkenau. Wiesława Gołąbek z Wrocławia ma dziś 86 lat i numer 13 174 na lewej ręce. W wieku 16 lat trafiła do obozu. W jej transporcie z 30 lipca 1942 roku było 110 kobiet. Znane są nazwiska 84. Co najmniej 33 z nich zginęły w Auschwitz, w którym zamordowano około 1,1 miliona ludzi.

Pamiętam stosy trupów - mówi wrocławianka, która przeżyła Auschwitz

^ Obozowe zdjęcie 16-letniej Wiesi Byczyńskiej zrobione dzień po przyjeździe do Auschwitz-Birkenau. Widoczny na bluzie winkiel - trójkąt - klasyfikował więźniów. Czerwony dostawali polityczni, czarni - kryminalni

Murnau, 14.VI. 1945 rok. Moja najukochańsza córeczko. Przed chwilą otrzymałem list od Ciebie. Jestem tak szczęśliwy, że nie mogę wprost opisać. Myśli plączą się i nie mogę pisać. Łzy radości cisną się do oczu. Spieszę się, aby dać Ci znać, że żyję, jestem zdrów i myślami zawsze z Tobą. Dla Ciebie tylko żyję. Wszystko zrobię, aby być z Tobą. Na razie wyjazdy z obozu są trudne, ale głowę mam na karku. Zresztą nic nie ma na świecie, aby mnie powstrzymało w obecnej chwili mieć Ciebie.

∨ Czytaj dalej

Przecież to 6 lat tęsknoty i wiecznej trwogi o Twoje życie - jesteś całym światem dla mnie".

Kapitan Mirosław Byczyński okupację przeżył w oflagu VIIA w Murnau. Jego najukochańsza córeczka Wiesia z więzienia w Radomiu transportem z 30 lipca 1942 roku trafiła do obozu koncentracyjnego Auschwitz-Birkenau. Miała 16 lat. Razem z nią jechała jej ciocia Jadwiga Kluge, szwagierka kapitana Byczyńskiego. Zmarła w obozie 4 marca 1943 roku. Miała 46 lat. Żona kapitana Byczyńskiego, mama Wiesi, Maria Byczyńska już nie żyła.

"Szanowna Pani Redaktor!
Poruszył mnie Pani artykuł pt: »Kiedy osądzono zbrodnię«. I te... fotografie - duże i mroczne portrety ludobójców. Seweryna Szmaglewska, którą Pani wspomina, opiekowała się moją szesnastoletnią Mamą w czasie Ich pobytu w Auschwitz-Birkenau. Mieszkały w tym samym baraku. Postać mojej Mamy uwieczniona jest w »Dymach nad Birkenau«(...chuda Wiesia...). Posiadam wydanie tej książki z roku 1946. »Niewinni w Norymberdze« to ciekawa książka, w której Seweryna Szmaglewska opisuje swój udział w procesie. Byłych więźniów Auschwitz-Birkenau pozostało we Wrocławiu niewielu. Moja Mama ma już 85 lat. Na lewym przedramieniu nosi nr obozowy 13 174".

Poniemiecka kamienica niedaleko placu Marcina Kromera. Pani Wiesława Gołąbek wita się serdecznie i zaprasza do stołu. Na paterze świeże pączki, obok winogrona. Proponuje herbatę i przeprasza, że nie zrobi jej sama. Spuchnięte nogi bolą, lepiej jej, gdy siedzi i może je wygodnie ułożyć na stołeczku. Herbatę przynosi córka Maria Pietrzyk, która kilka miesięcy temu napisała list do redakcji.
- Ale herbata mocna. Nie to, żebym żałowała, ale nie wiem, czy pani lubi taką mocną. Bo nie każdy lubi.

Dwudziestego lipca mnie aresztowali. Pamiętam, to była niedziela. Byłyśmy z mamą na komunii mojej kuzynki. Od tygodnia była u nas ciocia Jadzia, w poniedziałek miała wracać do babci do Łowicza. Przyszli w nocy, koło 1, może 2. Musiał ktoś zadenuncjować. Mieszkanie, jak później się okazało, parę dni było pod obserwacją. Mój ojciec był w oflagu. Nie było z czego żyć, to mama wzięła młodych chłopców, podawali się za studentów i mówili, że handlują jakimiś ziołami, a oni byli konspiratorami. Mama zresztą w konspiracji też była.

W nocy, jak przyszli aresztować nas, to chyba z dziesięciu przyszło tych żandarmów, a jeden po polsku cudnie mówił. Jak Polak. Spałam w sypialni. Były takie łóżka podwójne. Z mamą spałam i w nocy o 1 walenie do drzwi. Ciotka spała obok w pokoju. Ja się tak na moment obudziłam i mówię do mamy: "otwórz, bo ktoś wali". Mama mówi: "pewnie gestapo", a ja na to: "gdzie tam gestapo", jak to dziewczyna młoda. Przysnęłam znowu i śpię, ale budzę się, patrzę, a tu koło mnie pełno mężczyzn stoi, w mundurach SS. No i kazali mi się ubrać. Przy nich się ubieram. No i moja mama też. I nas zaprowadzili do kasyna oficerskiego w Piotrkowie Trybunalskim. Przed wojną był tam klub oficerski, teraz było gestapo. Siedziałyśmy w piwnicy i takie gówniarze niemieckie, po trzy latka chyba mieli, kamieniami rzucały w okna. "Polnische Schweine". Tam siedziałyśmy chyba całe popołudnie i przewieźli nas do więzienia.

Ponure, jękliwe ,,Aufstehen!" (wstać) niesie się po całym baraku, zatrzymując się nad śpiącymi, poparte uderzeniami kija o deski każdej pryczy. Jest zupełnie ciemno. Gdzieś z głębi barłogów rozlega się stłumiony jęk. To ktoś zbudził się i po raz pierwszy tej nocy poruszył zbolałe ciało. Przebudzenie to chwila najcięższa - bez względu na to, czy jest się w obozie pierwsze zaledwie dni pełne rozpaczy, w które co rano na nowo przeżywa się bolesny wstrząs, czy też jest się długo, bardzo długo, gdy każdy poranek przypomina, że brakuje sił, żeby rozpocząć znów dzień taki sam jak wszystkie poprzednie.

∨ Czytaj dalej

Nękające "Aufstehen!" rozlega się nieprzerwanie, wreszcie zdenerwowany głos nocnej warty rozstaje się z językiem niemieckim, w którym zna tylko to jedno, źle wymawiane słowo, i przerzuca się na polski, w którym wysławia się biegle i swobodnie:

- Wstając, gnoje pierońskie, inteligencjo przeklęta, wstając! Looos! (jazda) Aufstehen!
Kij tym razem nie poprzestaje na deskach, lecz sięga głębiej, bijąc śpiące kobiety po nogach, ramionach i głowach. Wszczyna się ruch. Posłusznie podnoszą się obudzone, szukają błądzącymi w ciemności rękami butów ukrytych pod siennikiem. Potrącając się nawzajem, wdziewają te części odzienia, które zdjęły z siebie na noc.

Byłam na gestapo z mamą. Mama była torturowana. Ja też. Najpierw byłyśmy tydzień w więzieniu w Piotrkowie Trybunalskim. Ja byłam w celi ogólnej, z Seweryną Szmaglewską. Po badaniach miałam pupę całą zbitą i ona mi robiła okłady. Mama była w innej celi. Jak ją przywieźli z gestapo, to pytała, co ze mną. A oni powiedzieli, że zabrali mnie do domu publicznego. No i mama sobie życie odebrała, nad ranem. Powiesiła się na kracie w oknie. Na swoim staniku. Jak przyjechałam z gestapo, z badania, tak się mówiło na przesłuchanie, i pytałam, co się z moją mamą stało, to dyrektor więzienia powiedział, że mama umarła na zawał serca. Ciało wykupiła rodzina. Za duże pieniądze. Naprzeciw więzienia był kościół Dominikanów. Tam była msza pogrzebowa. I jakaś strażniczka przyszła do mnie i zapytała "Wiesiu, chcesz zobaczyć pogrzeb mamy?" i zaprowadziła mnie do okienka w dachu. Ten pogrzeb to była jedna wielka manifestacja patriotyczna. Ale o tym, że mama się zabiła, dowiedziałam się od Seweryny. Już w obozie.

Dwudziestego lipca mnie aresztowali, a 30 byłam już w obozie. Transport do Oświęcimia był 30, przywieźli nas najpierw do Radomia. Do więzienia. I tam dwa dni byłam. Było tak ciasno, że nie było mowy, żeby położyć się, bo jedna koło drugiej stała. Bez jedzenia. Bez niczego. No i później stamtąd nas wzięli do Auschwitz. Pociągiem bydlęcym. Niemcy walili w drzwi kolbami. Różne kobiety były. Młode. Stare. Żydówki. Polki.

Jak wysiadłyśmy, to z daleka widać było komin krematoryjny, ale przywieźli nas do centralnego obozu, do Auschwitz, tam gdzie koszary były przed wojną. Wie pani, ten budynek czerwony. I tam nas przywieźli i trzymali całą noc, na strychu, cały ten transport z Radomia. Następnego dnia apel był. Ogolili nas od razu, jak przyjechałyśmy. Z tego strychu nas wzięli, niby do sauny, do kąpieli. To było takie ogromne pomieszczenie, jak basen kuchenny. Ta woda to była jak rosół, z jakimiś ohydnymi bandażami, wstrętnymi. I każdej kazali się rozebrać. I każda musiała wejść do tego. Niemcy naokoło z bronią. Stamtąd na golasa, bez ubrania. Lato, ale ulica, Lagerstrasse. Pełno mężczyzn chodzi, bo to obóz, centrum. Mężczyźni się bardzo godnie zachowywali, nikt się nie śmiał. Wszyscy odwracali głowy. I jak tak wszystkie wykąpali, przegonili na drugą stronę ulicy nagie, to zdjęcia robili w bloku naprzeciwko. Dali nam jakieś zgrzebne łachy. Dostałam czerwony winkiel. Polityczna. I przewieźli nas 5 kilometrów do Brzezinki, do obozu.

Pierwszy dzień to były straszne upały. Poszłyśmy do pracy. Ciocia Jadzia była taka drobna, szczupła, wykształcona, skończyła konserwatorium, udzielała lekcji muzyki i utrzymywała moją babcię w Łowiczu. Nie miałam zielonego pojęcia, ani ciotka, o pracy fizycznej. Ją wzięli do kopania ziemi, łopatą miała kopać i rozbijać te grudy i nic poza tym, ale to trzeba było robić w tempie, wszystko "schnell, schnell". No i ciotka zemdlała od razu. Zaraz ją wzięli do rewiru i już z rewiru nie wyszła. Cały czas leżała. Rewir to był taki szpital, tam były okropne warunki, nieraz po trzy kobiety leżały na łóżku, makabra, już nie mówiąc o insektach.

Przez bramę idą szeregi nędzarek. Idą sprężone, równo, rytmicznie, mijają groźną blondynę, Oberaufseherin Mandel, która bez drgnienia powieki skazuje na śmierć. Mijają Raportführera SS (prowadzącego raport) Taube, który ma specjalny system uderzania znienacka kobiet pięścią w twarz ciosem tak niezawodnym, że nawet silne przewracają się momentalnie w tył.

Mijają Aufseherin (SS dozorczyni strażniczka) Drechsler, mającą w swej kościotrupiej twarzy, w degenerackim układzie wystających zębów wypisany wyraz nienawiści. Mijają Aufseherin Hasse, która lubi najpierw bić po twarzy, potem dopiero zaczynać rozmowę. Mijają Lager-Alteste Bubi, długoletnią kryminalistkę, zdegenerowaną tak dalece, że na podstawie obserwacji jej ruchów, głosu, twarzy i sposobu bycia trudno byłoby określić, czy to kobieta, czy mężczyzna. Każda z maszerujących kobiet pragnie uniknąć ich spojrzeń, niczym nie zwrócić na siebie uwagi, być cząstką sunącej gąsienicy i niczym więcej. Bezpieczniejsze są w tej chwili te, które idą w środku piątek, ponieważ kije podniesione przez SS-manów w celu liczenia kobiet bardzo często spadają z lada powodu na głowy idących z brzegu.
Po obu stronach bramy, jak u wrót mitycznych piekieł, wyją, ujadają, pienią się z wściekłości i prężą na smyczach wielkie psy wytresowane w rzucaniu się na ludzi. Za każdą kolumną, zależnie od jej liczebności, rusza od bramy kilku SS-manów, dźwigając ręczne karabiny maszynowe i prowadząc psy.

1 2 3 4 › »

Tagi:

Komentarze

przejdź na forum zwiń wszystkie wątki najnowsze najstarsze

Marzenia ściętej głowy?

zgłoś +1 / -1

Jacenty (gość), 30.01.12, 09:07:07

Wrocławianie, "bombardujmy" (słownie i listownie!) radnych wrocławskich! Od czasów "komuny" mamy we Wrocławiu ulicę "Ofiar Oświęcimskich". Ci nasi "bezradni" dziesiątkom ulic zmienili nazwy na "słuszne". Akurat ta nazwa ich "nie boli". Aż się prosi o zmianę na "Ofiar Auschwitz-Birkenau". Ciężko nam będzie, bo wrocławskie "urzędasy" Wrocław jako Breslau, promują w Niemczech! Są też tacy, co nie widzą w tym nic złego. Dlaczego więc drą się, wściekle protestują, gdy pojawia się w mediach zagranicznych termin - Polski Obóz Koncentracyjny w ...!? A może, prezydent Wrocławia, tak pełen inicjatyw, uwolni miasto Oświęcim i jego mieszkańców, od tej skandalicznej nazwy wrocławskiej ulicy!!!
W IMIĘ POPRAWNOŚCI POLITYCZNEJ, JEDNOŚCI UNII EUROPEJSKIEJ - NIE!, a dlaczego germanofilu?!

odpowiedzi (0)

ocena: 50%

Tak: 1

Nie: 1

skomentuj

Bardzo mnie cieszy...

zgłoś +2 / 0

Pioro (gość), 29.01.12, 18:57:01

...ile sie Polska zmienila sie nawet w ostatnich 10 lat! Jak ten artykul bylby napisany w 2002 roku to napewno bylby sie znalazlo pare anty-Semickich lub chociasz cynicznych, odrzucajacych komentarzow w zlym smaku. A dzis nie jeden - tylko pozytwyne! Pod tym wzgledzie bardzo doroslala kultura Polska. Brawo.

odpowiedzi (0)

ocena: 100%

Tak: 2

Nie: 0

skomentuj

Kontynuacja

zgłoś +6 / 0

regionalny (gość), 29.01.12, 17:52:38

Patrząc przez pryzmat regionalny, może także wspomnienia kogoś kto przeżył Gross-Rosen, a w szczególności filię w Jelczu? Piszę, ponieważ wiedza historyczna o tym miejscu kaźni umiera. O ironio w pobliskich Nadolicach jest okazały, zadbany cmentarz żołnierzy Wehrmachtu, 5km dalej między Czernicą a Miłoszycamij, zachwaszczony, zaniedbany pomnik ofiar jelczańśkiej filii Gross-Rosen

odpowiedzi (0)

ocena: 100%

Tak: 6

Nie: 0

skomentuj

wspomnienia

zgłoś +3 / 0

Ewa z Wroclawia (gość), 29.01.12, 17:07:35

Bardzo mnie wzruszyl ten artykul. Dziekuje.

odpowiedzi (0)

ocena: 100%

Tak: 3

Nie: 0

skomentuj

Wniosek z artykułu jest jeden

zgłoś +1 / -10

czechofil (gość), 29.01.12, 16:51:51

Po przeczytaniu artykułu nasuwa się logiczny wniosek, że niektórych nawet SS-mani w Oświęcimiu nie są w stanie nauczyć porządku. Ech, to nasze polskie buractwo... A tępota niektórych nie zna granic. Nie rozumiem, po co kupił ten bukiet róż i bombonierę.

odpowiedzi (7)

ocena: 9%

Tak: 1

Nie: 10

skomentuj

Nie wiem dlaczego są tu dwa minusy

zgłoś 0 / 0

babcia (gość), 29.01.12, 19:33:31

widocznie czytający nie zrozumieli Twoich intencji. Masz rację przepraszać i kupować bombonierki można wtedy kiedy się komuś niechcący zrobiło krzywdę. Ten człowiek powinien zniknąc ze wzrokiem wbitym w podłogę i więcej się tam nie pokazywać.

odpowiedzi (0)

skomentuj

do babci

zgłoś 0 / -2

czechofil (gość), 29.01.12, 20:16:25

Droga babciu, szkoda, że ciebie nie zabrano do Oświęcimia w odpowiednim czasie, może ciebie z kolei Niemcy by tam nauczyli rozumienia tego, co się czyta i szacunku do ludzi.

odpowiedzi (0)

ocena: 0%

Tak: 0

zgłoś 0 / 0

Zuzia wroclawianka (gość), 29.01.12, 23:20:45

bo zwierze ma instykt a czlowiek go nie ma - Polak Polakowi Wilkiem nawet na tym forum

odpowiedzi (0)

skomentuj

dziękuje

zgłoś +4 / 0

Paola (gość), 29.01.12, 15:43:54

ja również dziękuję za taki artykuł.
zapewne autorka wspomnień żyje za niewielką rentę/emeryturę... w przeciwieństwie do starszych dziadów SSmanów ktorych ostatnio spotkałam na Majorce, głośnych prostackich opalających się nad basenem.... rzeczywistość jest okrutna.

odpowiedzi (0)

ocena: 100%

Tak: 4

Nie: 0

skomentuj

ZAINTERESUJ SIĘ !

zgłoś 0 / -5

Wolontariuszka (gość), 29.01.12, 14:44:18

Niewiedza szkodzi...

Wszystko czarno na białym:
http://acta-info.prv.pl/

Jak możesz pomóc?
http://referendumacta.pl/

odpowiedzi (0)

ocena: 0%

Tak: 0

Nie: 5

skomentuj

wiesia

zgłoś +8 / 0

bo (gość), 29.01.12, 13:54:07

dużo zdrowia

odpowiedzi (0)

ocena: 100%

Tak: 8

Nie: 0

skomentuj

dziękuję

zgłoś +13 / 0

magda (gość), 29.01.12, 13:14:07

za ten artykuł

odpowiedzi (0)

ocena: 100%

Tak: 13

Nie: 0

skomentuj

Rozrywka

Gazeta Wrocławska

Aktualne wydanie:

Prenumerata:

"Gazeta Wrocławska"
Dział Prenumeraty
ul. św. Antoniego 2/4
wejście B, III piętro
50-073 Wrocław
071 374 81 15
p.jastrzebska@
gazeta.wroc.pl

Prenumerata domowa
Prenumerata teczkowa

Reklama:

"Gazeta Wrocławska" Biuro Reklamy
ul. św. Antoniego 2/4
wejście B, III piętro
50-073 Wrocław
71 374 82 49
faks 071 374 81 35

reklama.wroclaw@
polskapresse.pl

Więcej o reklamie (kliknij)

Kontakt z redakcją:

"Gazeta Wrocławska"
ul. św. Antoniego 2/4
wejście B, III piętro
50-073 Wrocław
71 37 48 151

Kontakt z nami (kliknij)

Reporter dyżurny
71 37 48 205

więcej »

Reklama

Sonda

Czy wybierasz się na pierwsze zakupy do Sky Tower?

Wybierz najlepszego wychowawcę »

Czekamy na Wasze głosy

Po raz kolejny "Gazeta Wrocławska" razem z Fundacją Orange szuka Dolnośląskiego Wychowawcy Roku. Czekamy na Wasze głosy! »

Polskapresse sp. z.o.o informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie GazetaWroclawska.pl podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.
Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

Więcej w tym dziale:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Więcej w tym dziale:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Więcej w tym dziale:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Zobacz także:

Pamiętam stosy trupów - mówi wrocławianka, która przeżyła Auschwitz

Komentarze

Marzenia ściętej głowy?

Bardzo mnie cieszy...

Kontynuacja

wspomnienia

Wniosek z artykułu jest jeden

Nie wiem dlaczego są tu dwa minusy

do babci

Bardzo sie pomyliłam

do babci

czechofil-cepoświr atakuje

do turysty

do czechofila

to starszne czasy, współczuje wszystkim tym którzy przeszli przez to piekło...

piszesz ''ludzie ludziom zgotowali taki los'' przeciez nie zwierzeta

dziękuje

ZAINTERESUJ SIĘ !

wiesia

dziękuję

Rozrywka

Gazeta Wrocławska

Aktualne wydanie:

Prenumerata:

Reklama:

Kontakt z redakcją:

Kontakt z nami (kliknij)

Zapisz się do Newslettera

Sonda

Wybierz najlepszego wychowawcę »

Czekamy na Wasze głosy

Serwisy branżowe

Serwisy partnerskie

Dzienniki regionalne

Serwisy tematyczne