Wrocławski miesięcznik "Odra" - zawsze pod prąd

    Wrocławski miesięcznik "Odra" - zawsze pod prąd

    Małgorzata Matuszewska

    Gazeta Wrocławska

    Gazeta Wrocławska

    Prof. Jan Miodek z Mieczysławem Orskim (Nagroda "Odry" za rok 2003)

    Prof. Jan Miodek z Mieczysławem Orskim (Nagroda "Odry" za rok 2003) ©fot. archiwum "Odry"

    Nie znać "Odry" to wstyd. Przecież istnieje na rynku już pięćdziesiąt lat. Odkrywała białe plamy historii, kiedy władza ukrywała ją przed wszystkimi. Prezentuje opinie badaczy, pisarzy, artystów. Ukazuje filozoficzne meandry, promuje autorów wartych dostrzeżenia. Jest szacowna, wciąż świeża.
    Prof. Jan Miodek z Mieczysławem Orskim (Nagroda "Odry" za rok 2003)

    Prof. Jan Miodek z Mieczysławem Orskim (Nagroda "Odry" za rok 2003) ©fot. archiwum "Odry"

    Niepokorne, niewabiące kolorami, niekomercyjne. Aż dziw, że prze-trwało w czasach niełatwych dla wysokiej kultury. Być może dlatego, że od półwiecza godnie prezentuje to, co - choć trudne - jest po prostu najlepsze. Słowo w szlachetnej postaci. To miesięcznik "Odra", obchodzący właśnie 50 lat.

    Na łamach "Odry" pisały i wciąż publikują sławy. Wśród nich: Jerzy Grotowski, Zbigniew Herbert, Hanna Krall, Stanisław Lem, Tadeusz Różewicz, Miron Białoszewski, Wisława Szymborska, Ryszard Kapuściński, Jarosław Marek Rymkiewicz, Julian Kornhauser, Jan Miodek, Edward Balcerzan, Kazimierz Moczarski, Marianna Bocian, Wojciech Dzieduszycki, Stanisław Chaciński.


    Powstała w 1961 roku. Od początku ówczesne władze chciały, żeby pismo było proregionalne, udowadniające, że te ziemie są piastowskie. - Pismo miało promować pisarzy regionu, nie wychodzić poza opłotki - opowiada Mieczysław Orski, dziś redaktor naczelny.

    Mieczysław Orski, wcześniej dziennikarz "Słowa Polskiego", współpracował z "Odrą" od koń-ca lat 60. Pisał wiersze, recenzje. Dostawał już ogólnopolskie nagrody za swoje utwory poetyckie. W Ogólnopolskim Turnieju Jednego Wiersza zdobył 2. nagrodę, a w tym samym turnieju pierwszą nagrodę dostała Urszula Kozioł. W jury był wówczas Tymoteusz Karpowicz, ojciec szkoły lingwistycznej w poezji i szef działu poezji w "Odrze".

    Tylko bez polityki, proszę
    Orski uznanie w oczach kolegów zdobył esejem "Maminsynki epoki stabilizacji" - krytyką ówczesnej koniunktural-nej prozy polskiej, poddanej presji ustroju. - Zbigniew Kubikowski, naczelny "Odry", powiedział, że chce mnie zatrudnić - wspomina Mieczysław Orski. Łatwo nie było, bo władza polityczna wcale nie chciała niepokornego redaktora we flagowym piśmie kulturalnym.
    W 1971 roku miarka się przebrała: zespół, niepoddający się presji politycznej, podał się do dymisji.

    Kiedy później władze poprosiły o zorganizowanie nowego zespołu, Mieczysław Orski został sekretarzem redakcji. Pracował z Tymoteuszem Karpowiczem, Urszulą Kozioł. Represje przyszły w 1976 roku, wyrzucono Zbigniewa Kubikowskiego, a Orski trafił do wojska. Przepychankom nie było końca. Redaktorem naczelnym był nawet pułkownik Waldemar Kotowicz, który nie przepadał za pracą redakcyjną.

    - Wciąż publikowaliśmy teksty ludzi, o których władza nie chciała słyszeć - wspomina Mieczysław Orski. Na skromnych wizualnie stronach publikują sławy
    W stanie wojennym zawieszono wiele pism, "Odrę" także. Po odwieszeniu wrócili na łamy wybitni. - Wśród nich był Andrzej Drawicz, korespondent z internowania - uśmiecha się Orski. - Wysyłał do nas materiały z odpowiednią pieczątką - dodaje.

    Zaskoczeniem dla wszystkich było przyjęcie przez władzę Ignacego Rutkiewicza, bezpartyjnego i z kolegium katolickiej "Więzi". W 1987 roku "Odra" została zamknięta, po raporcie przeprowadzonym przez Komitet Centralny. Redaktorzy spotykali się, gdzie mogli, m.in. w Klubie Dziennikarza przy uli-cy Świdnickiej. - Pewnego dnia zadzwonił tam Ignacy Rutkiewicz, z wiadomością, że mamy stawić się następnego dnia rano w pracy - opowiada Orski. "Odrę" odwieszono.
    1 3 »

    Czytaj także

      Komentarze

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      Polecamy

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama