W naszym systemie prawnym istnieje możliwość zwolnienia strony od kosztów sądowych jeżeli nie jest ona wstanie ich ponieś bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny
Wiele osób dzwoniących na bezpłatny dyżur prawny do redakcji Gazety Wrocławskiej w celu uzyskaniu porady prawnej, by w pełni uzyskać potrzebną im ochronę prawną, musi wytoczyć powództwo przed sądem. Wiąże się to oczywiście z obowiązkiem poniesienia kosztów sądowych (opłat i wydatków), które nierzadko okazują się dość dużą przeszkodą.
W naszym systemie prawnym istnieje możliwość zwolnienia strony od kosztów sądowych jeżeli nie jest ona wstanie ich ponieś bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
W tym celu należy złożyć wniosek o przyznanie zwolnienia od kosztów sądowych, do którego należy bezwzględnie dołączyć oświadczenie obejmujące szczegółowe dane o stanie: rodziny, majątku, dochodach i źródłach utrzymania osoby ubiegającej się o zwolnienie od kosztów według wzoru ustalonego w drodze rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości - druk ten dostępny jest w każdym sądzie.
Wniosek ten można złożyć na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa ma być wytoczona lub już się toczy. Złożenie wniosku do protokołu nie uchyla obowiązku sporządzenia oświadczenia według ustalonego wzoru, o którym pisałem wyżej.
Zwolnienie od kosztów sądowych (opłaty i wydatki) następuje z mocy postanowienia sądu (referendarza sądowego), jak również istnieje z mocy ustawy w niektórych sprawach, np.: gdy strona dochodząca roszczeń alimentacyjnych, strona pozwana w sprawie o obniżenie alimentów, pracownik wnoszący powództwo lub strona wnosząca odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych).
Postanowienie sądu o przyznaniu zwolnienia od ponoszenia kosztów może być całkowite lub częściowe i ma charakter tymczasowy w tym znaczeniu, że koszty, które obciążałyby stronę, ponosi Skarb Państwa, jednakże w orzeczeniu kończącym sprawę sąd orzeknie o nich na podstawie art. 113 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, czyli obciąży kosztami sądowymi przeciwnika strony jeżeli są ku temu podstawy.
Uwaga: zwolnienie od kosztów sądowych nie zwalnia strony od obowiązku zwrotu kosztów procesu przeciwnikowi.
Jeżeli okaże się, że okoliczności, na podstawie których stronie zostało przyznane zwolnienie od kosztów sądowych, nie istniały lub przestały istnieć, sąd cofnie zwolnienie od kosztów sądowych. Sąd również może zarządzić stosowne dochodzenie, jeżeli na podstawie okoliczności sprawy lub oświadczeń strony przeciwnej poweźmie wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony domagającej się zwolnienia od kosztów sądowych lub z niego korzystającej.
Strona, która uzyskała zwolnienie na podstawie świadomego podania nieprawdziwych okoliczności może być skazana na grzywnę do tysiąca złotych.
Zapraszam w każdą środę na telefoniczny dyżur prawny. Szczegóły w wydaniu Gazety Wrocławskiej.
Szczęśliwego Nowego Roku,
MZ