Zapomniane pomniki poległych w I wojnie Światowej na...

    Zapomniane pomniki poległych w I wojnie Światowej na dolnośląskich cmentarzach

    Agata Wojciechowska

    Gazeta Wrocławska

    Aktualizacja:

    Gazeta Wrocławska

    Tablica z nazwiskami na zapomnianym cmentarzu w Radzynie pod Sycowem, na którym znajdziemy kilkanaście grobów zagubionych w środku lasu
    1/2
    przejdź do galerii

    Tablica z nazwiskami na zapomnianym cmentarzu w Radzynie pod Sycowem, na którym znajdziemy kilkanaście grobów zagubionych w środku lasu ©Agata Wojciechowska

    28 czerwca 100 lat temu w Sarajewie padły strzały. Arcyksiążę austriacki Fedrynand zginął. Po miesiącu zaczęła się "wielka wojna".
    Podczas I wojny światowej Dolny Śląsk był dalekim zapleczem wojskowym. Krwawe walki w okopach pełnych szczurów i dyzenterii ominęły nasze województwo. Najbliżej od strony Łodzi podeszli Rosjanie, zimą 1914-1915, bo dzieliło ich od regionu 70 km.

    Stąd też znaczna część pomników i obelisków wspomina tylko poległych na dalekim froncie zachodnim. Napisy na nich zaczynały się zwykle od słów: "Polegli bohaterską śmiercią z gminy..." i zawierały listę poległych. Czasami na pomnikach chwalono żołnierzy zmarłych w służbie cesarza i ojczyzny. Głazy pamiątkowe można oglądać m.in. w Sulęcinie (gmina Siechnice) czy Roztoczniku (powiat dzierżoniowski).

    Popularne były także czworoboczne monumenty z listą poległych - możemy taki zobaczyć w Karłowie w Górach Stołowych. Leżące lwy upamiętniają zmarłych w Kondratowicach czy w Kiełczynie. Miecze można zobaczyć na pomniku na Rędzinie, a krzyż żelazny - w Chwalimierzu (powiat średzki).

    W samym Wrocławiu pochowano żołnierzy, którzy zmarli w lazaretach. Na Cmentarzu Osobowickim blisko głównej alei można znaleźć żeliwne krzyże z podobnymi do siebie napisami: "Landsturmmann Oswald Roethig, 2. Komp. E. LDW. JNf.RGT.1Q2, 24.08.1875 - 20.12.1915". Z kolei mogiły żołnierzy wyznania mojżeszowego zmarłych podczas wojny 1914-1918 można znaleźć na Nowym Cmentarzu Żydowskim przy ul. Lotniczej. Na macewach umieszczono znaki hełmów niemieckich i niekiedy wizerunki Żelaznego Krzyża.

    Ciekawe były losy pomnika z Leśnicy. Po zniszczeniu niemieckich napisów i tablic z nazwiskami umieszczono na nim godło i napis PKP. W ten sposób uczczono pamięć zmarłych polskich kolejarzy w latach 1945-1946.

    Na Dolny Śląsk trafiali jeńcy, stąd też cmentarz żołnierzy włoskich, którzy dostali się do niewoli po bitwie pod Caporetto. Wiele pomników zostało zniszczonych po 1945 roku lub nadal niszczeją zapomniane.

    Czytaj także

      Komentarze (7)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Pomnik

      qwareck (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      Podobny jest w Radzikowie k. Łagiewnik. Z tym, że tam większość nazwisk, o ile nie wszystkie, jest niemiecka.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Cm. Osobowicki

      humbi (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1 / 1

      A groby niemieckich żołnierzy z czasów I wojny do dziś mieszczą się na Osobowicach.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Tablice są też we Wro na cmentarzu ul.Bardzka, sporo polskich nazwisk

      wr (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 6 / 1

      Tablice są też we Wro na cmentarzu ul.Bardzka, sporo polskich nazwisk

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Karłów w Górach Sowich

      Glatzer (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 22 / 2

      Do szkoły, wrocławskie nieuki, bo pojęcia nie macie o Dolnym Śląsku, żyjąc całe życie w swojej zapyziałej wiosce! To dlatego słowo "wrocławianin" jest synonimem słowa "cepr".


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      @Glatzer

      :) (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1 / 7

      Skad ten nagly wybuch frustracji? Co kogo obchodzi jakas zapuszczona osada? Artykul jest o cmentarzach a ten Karlin to chyba nie cmentarz tylko jakis chutor?


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Kolejny tuman?

      wrocLove (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4 / 1

      Skoro nigdy nie byłeś w Karłowie i Górach Stołowych, to po co się odzywasz prymitywie?

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Fajny artykuł ale błagam, poprawcie bzdury

      PP (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 11

      Gdzie w Górach Sowich jest Karłów? A przy okazji - jeden z takich zapomnianych już i częściowo uszkodzonych pomników z I WŚ stoi na cmentarzu przy ul Bardzkiej.

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      Polecamy

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama