Gazeta Wrocławska » Dolnośląski Smakosz » Żenicha dla kawalera

Żenicha dla kawalera

Data dodania: 2010-06-05 15:08:49 ▪ Ostatnia aktualizacja: 2010-06-05 15:08:49

Gazeta Wrocławska

KH

Prześlij ▪ Drukuj
Dodaj:
Mniejsza czcionka Większa czcionka
Żenicha dla kawalera

Do pieczeni z dzika najlepsza była trochę wytrawna wiśniówka (© Fot. 123 rf)

Pieczoną kaczkę jadło się w towarzystwie wytrawnej nalewki z czarnej porzeczki. Do pieczeni z dzika najlepsza była trochę wytrawna wiśniówka.

Fakt, że "Pan Tadeusz" wieszcza Mickiewicza dosłownie trafił pod strzechy, wszyscy czytali o czarnej polewce podanej Jackowi Soplicy, jako znak, że nie chcą go w charakterze zięcia.
Na palcach można policzyć tych, którzy wiedzą, co podawano, gdy kawaler spodobał się rodzinie. A to podobna tradycja z tych samych niemal stron. Wyciągano wtedy z piwniczki najzacniejszy rodzinny kordiał, który nazywano żenichą.
∨ Czytaj dalej


Każdy szlachecki dworek miał swoją nalewkę, której receptura była rodzinną tajemnicą, czasami przekazywaną dopiero na łożu śmierci. Oczywiście, robiono najróżniejsze kordiały z różnym przeznaczeniem. Wiele z nich przez całe stulecia traktowano jako lekarstwa.

Wszyscy pewnie znają najstarszą przywoływaną nalewkę przyrządzaną przez samego ponoć Hipokratesa, a nazywaną eliksirem młodości. Starożytny medyk też korzystał z przekazywanych z ust do ust receptur ludowej medycyny. Cóż to było za cudo? Czosnek z miodem i specjalnie wybranymi ziołami najprawdopodobniej zalany mocnym winem.
Każdy szlachecki dworek miał swoją nalewkę, której receptura była rodzinną tajemnicą, czasami przekazywaną dopiero na łożu śmierci
Nam się kojarzy nalewka - i słusznie - ze spirytusem. Ale jak wiemy, spirytus to młoda bajka. Długi czas sposób jego wytwarzania był najpilniej strzeżoną tajemnicą. W najeżdżanej przez Arabów Hiszpanii dopiero w VIII wieku w wyniku destylacji wina udało się otrzymać mocny alkohol. Reszta Europy poznała ową tajemnicę dopiero w XIII wieku, dzięki traktatowi prof. Arnau de Vilanova z uniwersytetu w Montpellier. Ów produkt pan profesor raczył nazwać… wodą życia (eau-de-vie). Dziś niektórych od tej wody życia trudno oderwać. Takie to pokręcone są dzieje wielu wspaniałych wynalazków.

Wracając do nalewek, od razu napiszę, że niemal każdy kraj ma swoją specjalną nalewkę, którą zna nie tylko Europa. A Polacy takiej jednej, najsłynniejszej nalewki nie mają. Niedawno byłem w gościnie u braci Litwinów i w prezencie przywiozłem szwagrowi słynne kowieńskie trzy dziewiątki (999), czyli Trejos Devynerios, które są wyciągiem z 27 ziół zalanych spirytusem, a receptura tej nalewki sięga XV wieku. Mało jest chyba osób, które jeszcze nie próbowały wyrabianej za naszą południową granicą Becherovki z 32 ziół. Sąsiedzi zza Odry mają swój ziołowy Jägermeister z 56 ziół, a bratankowie znad Dunaju korzenne Unicum. Wszystkich przebijają Francuzi wyrabianym ze 130 ziół Chartreuse, które popijali maszyniści w "Szalonej lokomotywie" Witkacego. Blado wypadamy na tym tle.
Stare kroniki podpowiadają, że nalewkowy boom zaczął się, gdy na tronie na chwilę zasiadł Henryk Walezy
Przepaść w polskiej tradycji wyrobów kordiałów najgłębiej wykopał PRL, kiedy naród do budowy socjalizmu zachęcano czystą ojczystą, siwuchą zwaną.

Wróćmy do historii tej odleglejszej, bo nalewkowa moda wraca, coraz więcej osób tym się zajmuje. Stare kroniki podpowiadają, że nalewkowy boom zaczął się, gdy na tronie na chwilę (no, rok ledwie) zasiadł Henryk Walezy. Zaraził on polską szlachtę ziołowymi wyciągami na mocnej brandy. Brandy u nas nie robiono, ale bimber pędzono powszechnie. W szlacheckich piwniczkach pojawiły się wiśniówki, morelówki, jarzębiaki, krupniki, miodniki, dereniówki i setki innych nalewek.
Każda miała swoje miejsce przy dawnym polskim stole. Dla zaostrzenia apetytu przed podaniem potraw rozbudzano soki żołądkowe kieliszeczkiem (20-40 g) piołunówki. Do przystawek z wędlin i pasztetów serwowano tarninówkę. Pieczoną kaczkę jadło się w towarzystwie wytrawnej nalewki z czarnej porzeczki. Do pieczeni z dzika najlepsza była trochę wytrawna wiśniówka. Przy deserach i licznych ciastach pojawiały się nalewki słodkie i likiery…
O nalewkach można bez końca, bo to wielkie samodzielne królestwo.

Dodajesz jako: Gość

ilość znaków do wpisania:

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

Zaloguj przez Facebook

Każda okazja jest

zgłoś 0 / 0

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

Kizior (gość), 15.07.10, 14:33:04

by dowalić PRL. A gdzie to Ty albo Szanowni Roidzice zdobyli wykształcenie?

odpowiedzi (0)

skomentuj

Rozrywka

Gazeta Wrocławska

  • Czytaj nas na iPhone oraz iPad
  • Czytaj nas na Androidzie
  • Czytaj nas na pozostałych telefonach
  • Rozrywka NMEkstraklasa LiveZobacz inne aplikacje

Aktualne wydanie:

"Gazeta Wrocławska", poniedziałek 21.11.2011

Kup e-wydanie

Prenumerata:

"Gazeta Wrocławska"
Dział Prenumeraty
ul. św. Antoniego 2/4
wejście B, III piętro
50-073 Wrocław
071 374 81 15
p.jastrzebska@
gazeta.wroc.pl

Prenumerata domowa
Prenumerata teczkowa

Zamów prenumeratę

Reklama:

"Gazeta Wrocławska" Biuro Reklamy
ul. św. Antoniego 2/4
wejście B, III piętro
50-073 Wrocław
71 374 82 49
faks 071 374 81 35

reklama.wroclaw@
polskapresse.pl

Więcej o reklamie (kliknij)

Zamów reklamę

Kontakt z redakcją:

"Gazeta Wrocławska"
ul. św. Antoniego 2/4
wejście B, III piętro
50-073 Wrocław
71 37 48 151

Kontakt z nami (kliknij)



Reporter dyżurny
71 37 48 205

Napisz do nas

Zapisz się do Newslettera

Reklama

Reklama

Sonda

Czy zdarzyły ci się problemy podczas wypłaty gotówki z bankomatu?

Polskapresse sp. z.o.o informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie GazetaWroclawska.pl podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.
Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.