Gazeta Wrocławska » Słowo Polskie » To dziwne słowo "tożsamość"

To dziwne słowo "tożsamość"

Data dodania: 2010-04-03 06:00:29 ▪ Ostatnia aktualizacja: 2010-04-04 08:53:33

Hanna Wieczorek

Prześlij ▪ Drukuj

Dodaj:

Na czerwonej kanapie w Infopunkcie przy Łokietka 5 siedzą od lewej - Katarzyna Uczkiewicz, która moderowała dyskusję, Andrzej Kofluk, dr Paweł Kubicki i Tomasz Siedlicki (© Mikołaj Nowacki)

Co sobotę we wrocławskim Infopunkcie przy Łokietka 5 toczy się gorąca dyskusja. Tym gorętsza, że eksperci siedzą na czerwonej kanapie, która zapełnia się ich oponentami. I po godzinie krzesła dla publiczności pustoszeją

Co to jest tożsamość? Jeśli zajrzymy do słownika, okaże się, że oznacza to ni mniej, ni więcej "bycie tym samym: identyczność", a samo słowo nabiera znaczeń w zależności od tego, co do niego dodamy. Mamy więc tożsamość kulturową, narodową, społeczną, osobistą. A czy istnieje coś takiego jak tożsamość wrocławska?

W sobotnie południe w punkcie informacyjno-konsultacyjnym przy Łokietka 5 we Wrocławiu zebrało się kilkadziesiąt osób, by posłuchać ognistej debaty o tożsamości wrocławian.

∨ Czytaj dalej

Na olbrzymiej czerwonej kanapie zasiadło czterech dyskutantów: Andrzej Kofluk z Inicjatywy Obywatelskiej Tak dla Wrocławia, dr Paweł Kubicki z Instytutu Europeistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego, Marek Mutor z Ośrodka Pamięć i Przyszłość oraz Tomasz Siedlicki z Towarzystwa Upiększania Miasta Wrocławia.
Każdy, kto chciał podyskutować z ekspertami, dosiadał się na kanapę i wygłaszał swoją opinię. A okazało się, że chętnych jest naprawdę dużo. Głos zabierał były wojewoda dolnośląski Krzysztof Grzelczyk, ekolog Piotr Tyszko-Chmielowiec, student Uniwersytetu Warszawskiego (choć wrocławianin z pochodzenia), architekt Marek Natusiewicz... Listę można by ciągnąć w nieskończoność.

Jak się okazało, większość dyskutantów była świetnie przygotowana do debaty od strony historycznej. Daty, nazwiska, wydarzenia fruwały nad czerwoną kanapą. I jak się okazuje, nawiększy chyba problem mamy - tu we Wrocławiu, a pewnie i na całym Dolnym Śląsku - z pogodzeniem naszej tożsamości wrocławskiej z tożsamością narodową. Bo jak głęboko może sięgać nasza fascynacja dziejami miasta i regionu, by nie postrzegano jej jako "regermanizacji" wprowadzanej kuchennymi drzwiami?

Andrzej Kofluk, Inicjatywa Obywatelska Tak dla Wrocławia
Urodziłem się tutaj pięć lat po wojnie. Wrocław jest dla mnie miastem, z którego wyszedłem, i do którego wracam.

Wrocławska tożsamość rodziła się właśnie podczas odbudowy miasta, które było zrujnowane po wojnie, wykuwała się w tym, co się tutaj później działoBardzo ważne jest dla mnie to, co się dzieje w stolicy Dolnego Śląska, co tutaj powstaje i to, co się w nim działo. Jeśli więc chcemy rozmawiać o tożsamości, należy nam się odrobina periodyzacji. Przypomnę, że od końca X wieku do 1335 roku politycznie miasto to przynależało do Polski, od 1335 r. do 1526 r. - do Czech, od 1526r. do 1741 r. - do monarchii habsburskiej. W 1741 roku Fryderyk Wielki musiał prosić wrocławian o możliwość wejścia do miasta i wjechał tutaj z 30 swoimi żołnierzami. I minęło aż pół roku, zanim mógł się poszczycić tym, że przyłączył je do Prus. I Wrocław stał się wtedy perłą w koronie Prus, obok takich miast, jak Berlin i Królewiec. Niemieckie panowanie we Wrocławiu trwało do 1945 roku - najtragiczniejszego momentu w dziejach miasta.

Wrocławska tożsamość rodziła się właśnie podczas odbudowy miasta, które było zrujnowane po wojnie, wykuwała się w tym, co się tutaj później działo. I dzisiaj nie wyobrażam sobie, że mieszkam gdzie indziej. Choć Wrocław jest wylęgarnią komarów, jest niezdrowy, bo leży w niecce, słabo przewietrzany, to jest moim miastem i chcę w nim żyć.

W związku z tym chciałbym, by pokazywano je z mojego punktu widzenia. A na razie działa tu zasada wahadła. Za czasów PRL wychylone ono było w kierunku tej najstarszej, piastowskiej historii. Teraz wahnęło się w drugą stronę. Zbyt często mówi się o Wrocławiu jako o mieście wyłącznie pruskim.

dr Paweł Kubicki, Instytut Europeistyki Uniwersytetu Jagiellońskiego
Mniej więcej dwa lata temu rozpoczęliśmy badania porównawcze polskich miast - Wrocławia i Krakowa, które dzisiaj mają bardzo podobny potencjał, podobne warunki demograficzne, ekonomiczne, kulturalne i edukacyjne. Natomiast różnią się zupełnie, jeśli chodzi o projekcję tożsamości i historii społecznej.

Kraków, jako jedno z niewielu miast polskich, ma absolutną ciągłość - cały czas był w centrum Polski, choć państwo polskie zmieniało się w ciągu tysiąca lat swego istnienia.

∨ Czytaj dalej

Natomiast Wrocław przechodził z rąk do rąk. Wrocław był polski, pruski, wcześniej czeski i habsburski. To jest miasto wpisane w wiele różnych dyskursów. A z drugiej strony Wrocław jest miastem, w którym dokonał się prawdopodobnie największy w dziejach eksperyment socjologiczny - tu przecież nastąpiła praktycznie stuprocentowa wymiana mieszkańców po II wojnie światowej. Co więcej, ta ludność, która napłynęła do Wrocławia, nie ma żadnego zaczepienia w regionie. Wrocław jest wielkim tyglem. Badania porównawcze tych miast pokazały, że Wrocław zupełnie inaczej poszukuje tożsamości niż Kraków.

Można powiedzieć, że tożsamość to coś, co nas mobilizuje do działania. W Krakowie taka dyskusja raczej nie miałaby miejsca, ponieważ nie ma w nim problemu tożsamości. Dla naszych respondentów była to oczywista oczywistość. Natomiast we Wrocławiu nasi respondenci odpowiadali, pokazując tę tożsamość z różnych perspektyw. Stąd zapewne taka mnogość dyskusji nad wrocławską tożsamością.

Piotr Tyszko-Chmielowiec, Wiceprezes Zarządu Fundacji EkoRozwoju
Mój dziadek przyjechał do Wrocławia w maju 1945 roku, żeby szukać polskiego taboru zrabowanego przez Niemców. I został. Potem rodzina wróciła do Warszawy, jednak we wspomnieniach rodzinnych Wrocław był takim ciepłym miejscem. Może dlatego, że tu upłynęła młodość mojego ojca.

Widzę różnice między Warszawą a Wrocławiem. Warszawa jest podobno miastem kosmopolitycznym, stolicą, ale tutaj jest większy przewiewJa już w latach 90. przez rok pracowałem we Wrocławiu, a kilka lat temu sprowadziłem się tutaj na stałe i bardzo dobrze się odnalazłem w stolicy Dolnego Śląska. Trochę dzięki wspomnieniom rodzinnym, ale przede wszystkim dlatego, że łatwo zostać wrocławianinem. Jest to otwarte miejsce , w którym każdy skądś jest. Trochę tak, jak w Ameryce. Mieszkałem przez kilka lat za oceanem i miałem podobne wrażenie - ponieważ wszyscy mają korzenie gdzie indziej, to każdy może się tam poczuć u siebie. I Wrocław taki jest.

Widzę różnice między Warszawą a Wrocławiem. Warszawa jest podobno miastem kosmopolitycznym, stolicą, ale tutaj jest większy przewiew. Tutaj jesteśmy u progu Europy - wystarczy skoczyć na autostradę i jest się szybciej w Berlinie niż w Warszawie, Drezno jest to sąsiednie miasto, a na piwo można pojechać do Pragi.

Poza tym, mam odpowiednie pochodzenie. Dziadek urodził się w Smoleńsku, był więc z Kresów. Z drugiej strony mama pochodzi z Mazowsza. Jest to więc dość typowa kombinacja. A ja dobrze się czuję we Wrocławiu i uważam się za wrocławianina. Za każdym razem, gdy odwiedzam Warszawę, stwierdzam, że skala Wrocławia bardziej mi odpowiada. To jest miasto bardziej przyjazne, lepsze do życia.

1 2 3 › »

Tagi:

slowo torzsamosc

Komentarze

przejdź na forum zwiń wszystkie wątki najnowsze najstarsze

Wrocek

zgłoś 0 / 0

Dolnoślonzok (gość), 05.04.10, 06:29:25

Moją stolica jest Wrocław, który kocham, nie żałosna Warszawa . Mieszkam w Brzegu, który niegdyś był w woj. wrocławskim, ale historycznie i geograficznie nadal jest to Dolny Śląsk.Tak sądzi też większość mieszkańców mojego miasta, która stale ma nadzieję, że ponownie zostaniemy włączeni do woj. dolnośląskiego. Wrocław, Dolny Śląsk to region o przebogatej kulturze. Musimy nawiązywać do historii i podoba mi się to , ze w przeciwieństwie do reszty Polski kompleks niemiecki nie istnieje bądź odgrywa coraz mniejsza rolę. Nie wyobrażam sobie miejsca do życia poza moim Brzegiem i Dolnym Śląskiem. Gdybym kiedyś miał wybierać między Polską a Dolnym Śląskiem, wybrałbym bez wahania Śląsk.

odpowiedzi (0)

skomentuj

Rozrywka

Gazeta Wrocławska

Aktualne wydanie:

Prenumerata:

"Gazeta Wrocławska"
Dział Prenumeraty
ul. św. Antoniego 2/4
wejście B, III piętro
50-073 Wrocław
071 374 81 15
p.jastrzebska@
gazeta.wroc.pl

Prenumerata domowa
Prenumerata teczkowa

Reklama:

"Gazeta Wrocławska" Biuro Reklamy
ul. św. Antoniego 2/4
wejście B, III piętro
50-073 Wrocław
71 374 82 49
faks 071 374 81 35

reklama.wroclaw@
polskapresse.pl

Więcej o reklamie (kliknij)

Kontakt z redakcją:

"Gazeta Wrocławska"
ul. św. Antoniego 2/4
wejście B, III piętro
50-073 Wrocław
71 37 48 151

Kontakt z nami (kliknij)

Reporter dyżurny
71 37 48 205

więcej »

Reklama

Sonda

Gdzie będziesz ogladał mecze Euro?

Wybierz najlepszego wychowawcę »

Czekamy na Wasze głosy

Po raz kolejny "Gazeta Wrocławska" razem z Fundacją Orange szuka Dolnośląskiego Wychowawcy Roku. Czekamy na Wasze głosy! »

Polskapresse sp. z.o.o informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie GazetaWroclawska.pl podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.
Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.

Więcej w tym dziale:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Więcej w tym dziale:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Więcej w tym dziale:

Zobacz także:

Najczęściej komentowane:

Więcej w tym dziale:

Zobacz także: