Wrocław uwielbia zbrodnie Krajewskiego, a Sztokholm moje

    Wrocław uwielbia zbrodnie Krajewskiego, a Sztokholm moje

    Jacek Antczak

    Gazeta Wrocławska

    Aktualizacja:

    Gazeta Wrocławska

    Byłem na procesie nastolatków, którzy nienawidzą społeczeństwa, i musiałem o tym opowiedzieć - o fenomenie skandynawskich kryminałów mówi pisarz Jens Lapidus, autor bestsellerów, m.in. "Zimnej stali".
    Czytał Pan coś Marka Krajewskiego?
    Słyszałem, że macie tu swego króla kryminału. Niebawem jego książka ukaże się w Szwecji. Nie mogę się doczekać.

    We Wrocławiu wymyślono już nawet szlak turystyczny oparty na miejscach zbrodni.
    W Skandynawii często wykorzystuje się w ten sposób popularność kryminałów. Muzeum Miejskie w Sztokholmie opracowało trasy zwiedzania miejsc opisywanych w książkach Stiega Larssona i moich. Napisałem dwie książki, a już można pospacerować dwoma szlakami ulic, na których dzieje się ich akcja.

    W tych dwóch kryminałach z Pana "Czarnej trylogii sztokholmskiej" często pojawia się określenie "svennsony". Czy tak pogardliwe mówi się o Szwedach?

    Bohaterowie moich powieści używają tego słowa w znaczeniu negatywnym, ale najczęściej nazywamy tak przeciętnych Szwedów. Macie w Polsce takie określenie?

    Mamy, Kowalski. I nasz przeciętny Kowalski do niedawna uważał Szwecję za raj na ziemi, kraj bezpieczny i opiekuńczy. Ale po lekturze kryminałów Mankella, Larssona i Jensa Lapidusa Kowalski zastanawia się, czy po zejściu z promu w Ystad, czy wyjściu z lotniska w Sztokholmie w najlepszym wypadku od razu straci zegarek, a potem będzie gorzej.
    Moje książki ukazały się w 26 krajach i często słyszę od dziennikarzy pytanie "Co się stało z tą Szwecją?". Spodziewam się już wezwania do ministerstwa spraw zagranicznych i sugestii: "Słuchaj Jens, ty daj spokój z tym czarnym PR-em, bo czytelnicy zasypują nas pytaniami, dlaczego u nas jest tak niebezpiecznie?". Ale uczciwie mówiąc, wydaje mi się, że Szwecja wciąż jest bezpiecznym krajem. Większość przemocy związana jest z gangsterskim półświatkiem i skierowana przeciwko innym przedstawicielom świata przestępczego. Dopóki ktoś nie zada się z takimi ludźmi, nie zejdzie do tego podziemia, niewiele mu grozi. Możecie więc przyjeżdżać do Szwecji bez obaw, że coś wam się stanie.
    Możecie przyjeżdżać do Szwecji bez obaw, że coś wam się stanie.
    Mariusz Czubaj napisał, że eksplozja popularności skandynawskich kryminałów bierze się stąd, że Wasze książki podejmują debatę o kondycji współczesnych społeczeństw, którą zajmują się antropologowie, socjologowie i ekonomiści. Opisując morderstwa, stawiacie pytania o tożsamość kulturową, model państwa, o imigrantów, spiralę przemocy.
    Bardzo trafna analiza. Zresztą cała szwedzka literatura, nie tylko kryminały, od zawsze miała perspektywę społeczną i zawierała krytykę instytucji państwowych. Właściwie od lat 60., odkąd "powieści o przestępstwach" i komisarzu Becku zaczęli pisać Maj Sjöwall i Pera Wahlöö, stało się to cechą charakterystyczną skandynawskich kryminałów. Oczywiście, nie wszystkich - ukazuje się wiele poczytnych powieści, których autorzy nie zajmują się opisami społeczeństwa, skupiając się na sprawach prywatnych.

    Skąd w ogóle pomysły, żeby kryminał zajmował się takimi sprawami?
    Szwedzki kryminał przejął pochodnię od pisarzy z przełomu wieków XIX i XX, którzy opisywali sytuację klasy robotniczej, najbiedniejsze warstwy społeczeństwa, i w ten sposób krytykowali stosunki społeczne. Ja w swoich książkach staram się być... amoralny. To znaczy bezpośrednio nie wyrażać słów krytyki wobec istniejącej sytuacji. Ale poprzez moich bohaterów ją opisuję i jestem krytyczny.
    1 3 »

    Rozpowszechnianie niniejszego artykułu możliwe jest tylko i wyłącznie zgodnie z postanowieniami „Regulaminu korzystania z artykułów prasowych” i po wcześniejszym uiszczeniu należności, zgodnie z cennikiem.

    Czytaj także

      Komentarze

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      Polecamy

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama