Gazeta Wrocławska » Słowo Polskie » Gdzie leży granica między sacrum a profanum

Gdzie leży granica między sacrum a profanum

Data dodania: 2008-07-04 23:53:36 ▪ Ostatnia aktualizacja: 2008-07-04 23:54:25

Gazeta Wrocławska

Adrianna Szurman

PrześlijDrukuj
Mniejsza czcionka Większa czcionka
Gdzie leży granica między sacrum a profanum

Adrianna Szurman, dziennikarka "Polski-Gazety Wrocławskiej" (© Dariusz Gdesz)

W prezbiterium suto zakrapiana alkoholem impreza, w nawie głównej miejsce do ćwiczeń i pracy nad tężyzną fizyczną, nawa boczna idealnym miejscem na moczenie nóg i odpoczynek po znojach codzienności z papierosem w zębach, a ołtarz alkową rozkoszy lub - jak kto woli - sypialnią.

Obrazoburcze? Niemożliwe? A jednak. W kościołach katolickich i ewangelickich, w synagogach, cerkwiach i innych obiektach sakralnych na całym świecie powstają kafejki, galerie handlowe, księgarnie, dyskoteki, hotele i mieszkania - nie dla duchownych, a zwykłych śmiertelników. Prym wiedzie Europa Zachodnia, ale próby "odświęcenia" kościołów podejmuje się też coraz częściej w Polsce. Nie jest to pomysł nowy. Tuż po wojnie podobne działania podejmowały komunistyczne władze, które zamieniały obiekty kultu religijnego w magazyny czy szkoły. O hotelach lub knajpach w kościołach nikt jednak wtedy nie myślał.

Teraz do kontrowersyjnych miast, które się na to zdecydowały, dołączyła Jedlina-Zdrój, miasto w powiecie wałbrzyskim.
∨ Czytaj dalej
W dawnej ewangelickiej kaplicy cmentarnej mają powstać... mieszkania. Przed laty obiekt przejęła gmina, a teraz na taki cel odkupiła go w przetargu osoba prywatna. Miasto zdecydowało się na to, bo nie miało pieniędzy, a może i pomysłu na zagospodarowanie dawnego kościoła. Wyjścia były dwa. Albo czekać na to, aż budynek popadnie w taką ruinę, że trzeba go będzie rozebrać (a tak stało się choćby z XVIII-wiecznym zborem ewangelickim w Starych Bogaczowicach pod Wałbrzychem, gdzie urzędnikom nie udało się zdobyć gotówki na ratowanie zabytku i ze względów bezpieczeństwa trzeba go było zrównać z ziemią), albo oddać kaplicę na cele świeckie i tym samymuratować zabytkową budowlę.

Jedlina wybrała to drugie wyjście, choć oba budzą kontrowersje. I to nie tylko wśród duchowieństwa i wiernych, ale także konserwatorów zabytków, inspektorów nadzoru budowlanego czy architektów. Z jednej strony mamy moralny obowiązek ratowania przed zniszczeniem dóbr kultury, które - mówiąc górnolotnie - trzeba ocalić, by mogły się nimi delektować przyszłe pokolenia. Problem jednak w tym, jak to zrobić i czy cel uświęca środki? Czy świątynie, które stawia się z myślą o kulcie religijnym, kontemplacji, miejsca, które według wiernych są domem Bożym, można traktować jedynie przez pryzmat starych, bezcennych z punktu widzenia architektury murów? Czy można i da się odciąć od pierwotnego przeznaczenia obiektu i ze spokojem urządzać w byłych świątyniach miejsca świeckich uciech?

Gdzie leży granica między sacrum a profanum? Trudno o jednoznaczną odpowiedź. Czy złoty środek znalazła Twardogóra, która - podobnie jak wiele miast we Francji, czy choćby Kraków - postanowiła przekształcić świątynię w galerię sztuki? Miasto ma już gotową dokumentację i chce w obiekcie sakralnym zrobić galerię i muzeum regionalne. Wydaje się, że to dobry pomysł: monumentalne wnętrze byłej świątyni będzie skłaniać do refleksji i sprzyjać kontemplacji sztuki.

Wcześniej na podobny pomysł wpadli m.in. Holendrzy z agencji Merkx+Girod, którzy w dawnym kościele dominikanóww Maastricht urządzili jedną z najbardziej nietypowych księgarni na świecie. Podobnie jest we Francji, gdzie w opustoszałych kościołach organizuje się galerie wystawiennicze i muzea.

Na Dolnym Śląsku są jednak także tendencje odwrotne, a te nie wywołują już takich kontrowersji. Chodzi o obiekty całkowicie niezwiązane ze sferą religii, a adaptowane na potrzeby kościołów. Za przykład może służyć Legnica, gdzie po odejściu w 1993 roku wojsk Federacji Rosyjskiej zrobiono to dwukrotnie. Na osiedlu Drzymały w czasie pobytu Rosjan funkcjonowało kino. Budynek ten wyremontowano i przekształcono w kościół parafii pw. św. Józefa. Dziś mieści się tam również legnickie Duszpasterstwo Akademickie Ikona.

Drugi przykład to adaptacja na potrzeby parafii pw. św. Joachima i Anny porosyjskiej łaźni przy ul. Rzeczypospolitej. Powstał tam parafialny kościół. Na potrzeby Kościoła polskokatolickiego sprzedano także obiekt posowiecki (budynek wykorzystywany był przez służby łączności) w popularnym legnickim Kwadracie, czyli zamkniętej dzielnicy rosyjskich generałów. Parafia ta nie uniosła jednak ciężaru adaptacji budynku, który został zniszczony m.in. przez pożar. Odkupił go Kościół rzymskokatolicki: uporządkował teren i na tej działce powstała kaplica parafii św. Jadwigi, a w planach jest budowa parafialnego kościoła. Te praktyki nie budzą jednak kontrowersji.
Kiedy w Polsce miejsca świeckie poświęca się, nikt nie protestuje; odwrotnie jest, gdy próbuje się je odświęcić. Czy słusznie?

Dodajesz jako: Gość

ilość znaków do wpisania:

Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

Zaloguj przez Facebook

zfrtob@knugyk.com

zgłoś 0 / 0

Autor komentarza nie dodał zdjęcia

emrbmxlheq (gość), 30.05.11, 00:37:10

3hOcMb ojlluplcwvpg, [url=http://eajdpfeezqvy.com/]eajdpfeezqvy[/url], [link=http://rxdrfcplcloy.com/]rxdrfcplcloy[/link], http://hnxlcwauiimk.com/

odpowiedzi (0)

skomentuj

Rozrywka

Gazeta Wrocławska

  • Czytaj nas na iPhone oraz iPad
  • Czytaj nas na Androidzie
  • Czytaj nas na pozostałych telefonach
  • Rozrywka NMEkstraklasa LiveZobacz inne aplikacje

Aktualne wydanie:

"Gazeta Wrocławska", poniedziałek 21.11.2011

Kup e-wydanie

Prenumerata:

"Gazeta Wrocławska"
Dział Prenumeraty
ul. św. Antoniego 2/4
wejście B, III piętro
50-073 Wrocław
071 374 81 15
p.jastrzebska@
gazeta.wroc.pl

Prenumerata domowa
Prenumerata teczkowa

Zamów prenumeratę

Reklama:

"Gazeta Wrocławska" Biuro Reklamy
ul. św. Antoniego 2/4
wejście B, III piętro
50-073 Wrocław
71 374 82 49
faks 071 374 81 35

reklama.wroclaw@
polskapresse.pl

Więcej o reklamie (kliknij)

Zamów reklamę

Kontakt z redakcją:

"Gazeta Wrocławska"
ul. św. Antoniego 2/4
wejście B, III piętro
50-073 Wrocław
71 37 48 151

Kontakt z nami (kliknij)



Reporter dyżurny
71 37 48 205

Napisz do nas

Zapisz się do Newslettera

Reklama

Reklama

Sonda

Gdzie będziesz ogladał mecze Euro?

Polskapresse sp. z.o.o informuje, że wszystkie treści ukazujące się w serwisie GazetaWroclawska.pl podlegają ochronie. Dowiedz się więcej.
Jesteś zainteresowany kupnem treści? Dowiedz się więcej.