Skąd się wzięły zagadkowe nazwy wrocławskich ulic?

    Skąd się wzięły zagadkowe nazwy wrocławskich ulic?

    Bartosz Józefiak

    Gazeta Wrocławska

    Aktualizacja:

    Gazeta Wrocławska

    Skąd się wzięły zagadkowe nazwy wrocławskich ulic?

    ©Fot. Janusz Wójtowicz

    Kto przepijał pieniądze na Ostatnim Groszu? Gdzie były mosty Na Końcu? Skąd się wzięła ulica Kamienna? Nazwy wrocławskich ulic mają bogatą, a czasami bardzo zagadkową, historię. Często zawdzięczają ją niemieckim rodowodom i… błędom PRL-owskich urzędników.
    Skąd się wzięły zagadkowe nazwy wrocławskich ulic?

    ©Fot. Janusz Wójtowicz

    Weźmy na przykład ulicę Kamienną. Przed wojną, w Breslau ta ulica nazywała się Steinstrasse (Stein to po niemiecku właśnie „kamień”). Rządzący po II Wojnie Światowej szukając pomysłu na nową, polską nazwę zastosowali dosłowne tłumaczenie. - Tyle tylko, że Steinstrasse wzięła swoją nazwę od Heinricha Friedricha Karla vom Steina, pruskiego polityka z początku XIX wieku – mówi Bernard Bednorz z Muzeum Architektury.

    Podobna historia dotyczy sąsiedniej ulicy Pięknej – przed wojną była to Schönstrasse (Schön, czyli piękny). Dosłowne tłumaczenie i tutaj jest mylące, bo nazwa pochodziła od Heinricha Theodora von Schon, również pruskiego ministra z początku XIX w.

    Czasami niemieckie słowa w nazwach ulic w Breslau brzmiały podobnie do polskich słów znaczących zupełnie co innego. I tak Nakonzbrücke, czyli mosty Nakonza (dzisiejsze mosty Jagiellońskie) po wojnie stały się… mostami Na Końcu. Inżynier Christian Nakonz był inicjatorem budowy kanałów Odry płynących pod tymi mostami – stąd pierwotna nazwa. Ale przez dźwiękowe podobieństwo (a także fakt, że przeprawa znajdowała się dość daleko od centrum) aż do lat 70- tych były po prostu mostami Na Końcu. Nazwę mostów później zmieniono, ale obok do dziś znajduje się ulica Na Końcu.

    W nazwach wrocławskich ulic po wojnie nie brakowało też… literówek i błędnej pisowni nazwisk patronów. Bernard Bednorz podaje przykład ulicy Norberta Bonczyka, katolickiego księdza i poety z Górnego Śląska żyjącego w XIX wieku. Jeszcze do 1993 roku funkcjonowała nazwa z błędną pisownią nazwiska - Bończyka. W roku 1971 skorygowano nazwę ulicy Stanisława Pilata, lwowskiego chemika. Wcześniej błędnie była to ul. Piłata.

    Z innych względów zmieniono nazwę ulicy Andrija Potiebni, Rosjanina walczącego w powstaniu styczniowym. Dziś na wrocławskim Sępolnie znajdziemy ulicę Andrzeja Potebni. Jak wyjaśnia Bernard Bednorz, nazwisko rewolucjonisty zgubiło jedną literkę, ponieważ nazwa nieprawidłowo wymawiana... źle się kojarzyła.

    Niewyjaśniona pozostaje tajemnica ul. Piotra Ignuta - od nazwiska lotnika i kapitana Wojska Polskiego. Choć od samego początku ulica nosiła tę nazwę, mieszkańcy Kozanowa przez lata używali błędnego określenia „Ignauta”. Co więcej, taka też nazwa znajdowała się na oficjalnych dokumentach szkoły przy tej ulicy.

    Kto przepijał ostatnie pieniądze na... Ostatnim Groszu? - CZYTAJ NA NASTĘPNEJ STRONIE
    1 »

    Czytaj także

      Komentarze (68)

      Dodajesz komentarz jako: Gość

      Dodając komentarz, akceptujesz regulamin forum

      Liczba znaków do wpisania:

      zaloguj się

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Małopanewska

      Mati (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2

      A ktoś ma pojęcie skąd wzięła się nazwa ulicy Małopanewskiej ?


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Re: Małopanewska

      Stefan (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      Od rzeki Mała Panew, płynącej na Opolszczyźnie; zresztą, obecna jej nazwa jest tłumaczeniem jej niemieckiego, przedwojennego odpowiednika - Malapanerstrasse (podobnie jak w przypadku sąsiadującej z...rozwiń całość

      Od rzeki Mała Panew, płynącej na Opolszczyźnie; zresztą, obecna jej nazwa jest tłumaczeniem jej niemieckiego, przedwojennego odpowiednika - Malapanerstrasse (podobnie jak w przypadku sąsiadującej z nią ul. Kłodnickiej - przedwojennej Klodnitzerstrasse).zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      GLOSUJ NA NAZWE ULICY

      goscinnie alu (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 10

      moze zglaszajcie propozycje nazw ulic dla nowych osiedli Z UZASADNIENIEM...ja zglaszam kilka nazw dla WUWY/SICHOWSKA,KOZIELNICKA,ZUBRZYCKA,PASIECKA,RADZIECHOWSKA/ABY UPAMIETNIC NAZWY MIEJSCOWOSCI...rozwiń całość

      moze zglaszajcie propozycje nazw ulic dla nowych osiedli Z UZASADNIENIEM...ja zglaszam kilka nazw dla WUWY/SICHOWSKA,KOZIELNICKA,ZUBRZYCKA,PASIECKA,RADZIECHOWSKA/ABY UPAMIETNIC NAZWY MIEJSCOWOSCI NA WSCH.KRESACH POLSKI,SKAD NASZYCH RODZICOW PRZYMUSOWO WYSEDLONO/WYPEDZONO I OD 1946R MIESZKAJA W I S T N I E J A C Y M OS.ZERNIKI NOWE!!!!ALE PODOBNO JUZ JEST KOMPLET ZASLUZONYCH NIEMCOW...TAK ZASLUZONYCH DLA POLAKOW JAK OW KROL FRYDERYK WILHELM-ZABORCA!!!/ZAMEK KROLEWSKI/ -NAZWA NIE OD KROLA POLSKI KAZIMIERZA WIELKIEGO....CO SUGERUJE NAZWA ULICYzwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      gościnnie alu!!!!

      ja z pomorza (gość)

      Zgłoś naruszenie treści

      gościnnie alu zamiast się wqu.. , narzekać i rozładowywać stres w komentarzach, których nikt z urzędników nie czyta ( a potem mówią nie było zgłoszenia) zgłoście propozycje do radnych wrocławia,...rozwiń całość

      gościnnie alu zamiast się wqu.. , narzekać i rozładowywać stres w komentarzach, których nikt z urzędników nie czyta ( a potem mówią nie było zgłoszenia) zgłoście propozycje do radnych wrocławia, albo rady osiedla, macie tam przecież coraz bardziej aktywnego i ważnego radnego Michalaka. napiszcie podanie, że nasi rodzice, że my chcemy upamiętnić i proponujemy takie to a takie nazwy. my tu na pomorzu tak robimy. a potem napisz do gazetyzwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Jeśli chodzi o Kazimierza Wielkiego i jego zasługi dla Śląska i Wroclawia to...

      wrocławianiN (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4

      niestety w zamian za zrzeczenie się przez Jana Luksemburskiego praw do korony Polskiej Kazimierz Wielki po negocjacjach w Trenczynie i w Wyszehradzie w roku 1335 zrzekł się praw do Śląska i...rozwiń całość

      niestety w zamian za zrzeczenie się przez Jana Luksemburskiego praw do korony Polskiej Kazimierz Wielki po negocjacjach w Trenczynie i w Wyszehradzie w roku 1335 zrzekł się praw do Śląska i Wrocławia. Jak z tego widać Nazwa ulicy została dana Kazimierzowi Wielkiemu z pewnością trochę na kredyt patrząc z polskiego punktu widzenia.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      inne

      Krasnal Adamu (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3

      Ul. Liskego - niektórzy do dziś mówią "Liskiego".
      Od Na Ostatnim Groszu bardziej nietypowe wydaje mi się nazwa Widok. A w Zabrzu jest ul. Szczęść Boże.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      MOZE Z POWODU TYCH BLEDOW,ZAMIAST WROCLAW,MOWMY BRESLAL....

      goscinnie alu (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 15

      BRAKUJE POLAKOW I WROCLAWIAN NA PATRONOW ULIC...MOZE Z POWODU TYCH NIEWYBACZALNYCH BLEDNYCH TLUMACZEN,ZAMIAST WROCLAW,MOWMY BRESLAU,I WIELU USZCZESLIWIMY....JUZ I TAK BEZ MASLA WCHDZICIE NIEMCOM W...rozwiń całość

      BRAKUJE POLAKOW I WROCLAWIAN NA PATRONOW ULIC...MOZE Z POWODU TYCH NIEWYBACZALNYCH BLEDNYCH TLUMACZEN,ZAMIAST WROCLAW,MOWMY BRESLAU,I WIELU USZCZESLIWIMY....JUZ I TAK BEZ MASLA WCHDZICIE NIEMCOM W D..E!! URODZILAM SIE TU I MIESZKAM PONAD 60 LAT,ALE TO,CO ZROBILISCIE Z TYM WROCLAWIEM ZA JUDASZOWE SREBRNIKI,PRZECHODZI LUDZKIE WYOBRAZENIE!!!SKORO TAK BARDZO ZALEZY WAM/KOMU/NA STARYCH NAZWACH,TO UL.STACYJNA/PKP MIKOLAJOW/JESZCZE W 70-TYCH LATACH MIALA NAZWE /PRZY MECE PIOTROWEJ/JAKOS NIKT NIE DAZY DO PRZYWROCENIA JEJ!!!zwiń


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      patrz na miasto

      wrocławianiN (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 10 / 1

      i jego bogatą historię. Nie patrz z punktu widzenia Polaka czy Niemca, patzr z punku widzenia mieszkańca miasta.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      A Piwnik Ponury?

      Emil (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      A ulica Piwnika Ponurego? Kim był Piwnik Ponury i czym zasłużył sobie na zostanie patronem jednej z krótszych uliczek w okolicach Psiego Pola?


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Piwnik ? Ponury?

      dusiołek (gość)

      Zgłoś naruszenie treści

      Piwnik nazwisko, stopień wojskowy major, Ponury - pseudonim, stanowisko dowódca oddziału partyzanckiego w czasie II wojny światowej, teren działania - okolice Lublina?


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      czyli nic wspólnego z Wrocławiem nie miał

      wrocławianiN (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2

      nazwy ulic powinny mieć odniesienie do miejsca, funkcji danego miejsca, osób związanych z danym miejscem. Oczywiście nie wyklucza to nazywaniem ulic czy placów nazwiskami znanych postaci...rozwiń całość

      nazwy ulic powinny mieć odniesienie do miejsca, funkcji danego miejsca, osób związanych z danym miejscem. Oczywiście nie wyklucza to nazywaniem ulic czy placów nazwiskami znanych postaci historycznych, zwłaszcza związanych w jakiś sposób z miastem.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      ul. Zemska

      zameldowany wrocławianin (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      a kim był ten Zemsek?


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      ul. Zemska

      władko z bielin (gość)

      Zgłoś naruszenie treści

      Od nazwy Zemsz, pierwszej powojennej nazwy miasta Lubsko, pow. Żary

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Zemsek

      był (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3

      młodszym bratem Genseka.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Bernard Bednarz z Muzeum Architektury jest kompetentny.

      wrocławianin (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 3 / 1

      Bernard Bednarz z Muzeum Architektury jest kompetentny w nazewnictwie. Nareszcie ktoś z prawdziwą wiedzą!
      Dosyć już mamy wynurzeń peerelowskich "specjalistów" takich jak Jancewicz.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Ignaut

      leon (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 1

      Pierwotnie nazwali ulicę im. Pawła Ignauta, potem okazało się że to jakiś ruski komuszek więc zmienili na Piotra Ignuta.

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Unikalny Ostatni Gosz?

      Wyjątkowa (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 2 / 2

      Nie wiem, co takiego niezwykłego ma być w nazwie ulicy Na Ostatnim Groszu. Częstochowa ma całą dzielnicę, nazwaną Ostatni Grosz.


      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      "Na Ostatni Groszu" to jedna z najlepszych i niepowtarzalnych nazw

      wrocławianiN (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 7

      Uzasadniona historią miasta i tego miejsca. To tu właśnie na rogu Legnickiej/Lotniczej i Na Ostatnim Groszu znajdowała się znana wrocławska gospoda na granicy dawnego miasta. Patrz link niżej.
      ---...rozwiń całość

      Uzasadniona historią miasta i tego miejsca. To tu właśnie na rogu Legnickiej/Lotniczej i Na Ostatnim Groszu znajdowała się znana wrocławska gospoda na granicy dawnego miasta. Patrz link niżej.
      ---
      http://dolny-slask.org.pl/605837,foto.html?idEntity=509131
      -----
      To tu podwrocławscy rolnicy po sprzedaży swoich produktów w mieście i po zakupie w mieście tego co im było potrzebne mogli pozostawić symboliczne ostatnie grosze płacąc za piwo czy coś mocniejszego. Powrotem nie trzeba było się martwić , byle siąść po biesiadzie na swój wóz - a konie znały doskonale i na pamięć drogę do domu.
      Dzisiaj w tym miejscu trwa budowa biurowca West Gate, który na wizualizacji wygląda jak w poniższym linku.
      ---
      http://dolny-slask.org.pl/3944828,foto.html?idEntity=3944826
      ----
      zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      ulica Na Ostatnim Groszu

      dusiołek (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 4

      Niezwykłość tej nazwy polega na tym, że powstała samorzutnie w czasach, kiedy jeszcze żadna rada miejska nie podejmowała uchwał w sprawie ulic. Jest to element dawnej wrocławskiej tradycji, czyli...rozwiń całość

      Niezwykłość tej nazwy polega na tym, że powstała samorzutnie w czasach, kiedy jeszcze żadna rada miejska nie podejmowała uchwał w sprawie ulic. Jest to element dawnej wrocławskiej tradycji, czyli historii. Cóż z tego, że nietypowa. Warszawa ma ulicę Kamienne Schodki, a Międzyzdroje ulicę Schody św. Piotra.zwiń

      Autor komentarza nie dodał zdjęcia
      Potebnia - nie był Rosjaninem!

      mark (gość)

      Zgłoś naruszenie treści / 10 / 1

      Nieścisłość, panie redaktorze. Andrij Opanasowicz Potebnia był UKRAIŃSKIM rewolucjonistą, który walczył w powstaniu styczniowym po stronie polskiej. Nie był Rosjaninem!

      Najnowsze wiadomości

      Zobacz więcej

      Najczęściej czytane

      Polecamy

      Wideo

      Gry On Line - Zagraj Reklama